ABAELARDUS Petrus

 Fransız ila­hiyatçısı (Palais/Nantes 1079-Paris 1142). Roscelinus ve Champeauxlu Guillaume’un öğrencisi oldu. 1111 ’de Melun’da, sonra Corbeil’de okul açtı. 1113’te Paris’te Nötre Dame Okulu’ nun yöneticiliğine getirildi. Rahip Fulbert’in yeğeni Heloise’den çocuğu olunca, gizlice evlendilerse de kızın ağabeyleri evlerini basarak Abaelar- dus’u hadım ettiler.Bu olay üzerine, Heloise rahibe, Abaelardus da keşiş oldu. Bu sırada yazdığı De Unitate et Trinitate Divina (Kutsallığın Tekliği ve Üçlüğü) kitabını. Kilise buyruğuy­la , kendi elleriyle yakmaya mahkûm edildi (1122). Nogent sur Seine’de Ru- hülkuds Manastın’nı kurdu. 4 yıl sü­reyle St. Gildas rahipliğini üstlendi. Resmi öğretiyle bir kez daha çelişti­ğinden, 1141’de yeniden yargılandı. Son iki yılını Cluny Manastın’nda Pet­rus Venerabilis’e sığınarak geçirdi. Yu­karıda anılan kitabından ve acılı yaşa­mını anlatan, önemli felsefi düşünceler taşıyan özyaşamıyla ilgili mektubu Historia Calamitatum (Felaketlerin Öyküsü)nden başka başlıca eserleri: Sie et non (Böyle de Değil) 1122, The- ologia Christiana (Hıristiyanlığın Tan- rıbilgisi) 1124, Scito te İp sum (Kendini Tanı) 1125-1138, Introductio ad Theologiam (Tanrıbilgisine Giriş) 1140. Abaelardus’un yöntemi, her tezden sonra karşıtezi de vermek ve çözümü okuyucuya bırakmaktır. Öğrencisi Pe­ter Lombard’m Tanrıbilgisi elkitabm- da uyguladığı bu yöntem, Ortaçağ’ın sonuna kadar model olarak alındı. Abaelardus, tümeller tartışmasını can­landırdı. Tümellerin gerçek varlıklar olduğunu ileri süren gerçekçi görüşe karşı çıktı. Bir nesneyi başka bir nes­neyle dile getiıemeyiz (birini ötekinin yüklemi yapamayız), ama birçok nes­neyi bir tümelle dile getirebiliriz. Bu nedenle tümel, nesne olamaz. Tümelin yalnızca bir sözcük olduğunu söyleyen ve gerçekçiliğin karşıtı olan adcılığı (,nominalizm) da kabul etmez. Tümel­ler sözcükler (voces) değil, kavramsal yüklemlerdir (sermones). Bir nesne sı­nıfının özelliklerini belirten genel dü­şünce aklın bir kavrayışıdır ve akıl bu­nu kavram olarak dışarı vurur.

Leave a Reply