Abaza Hasan Paşa

abaza-hasan-paşa

ABAZA HAŞAN PAŞA, Osmanlı ve­ziri (? – Halep 1659). Kapıkulu Ocağı’ nm bir kolu olan Silahtar Ocağında eğitim görüp yetişti. İlk önemli görevi­ni İsparta Sancak Beyi olan Hacı Si­nan Paşazade Mehmet Paşanın yanın­da mütesellim (vergi toplayacılığı) olarak üstlendi. Bu arada devlete baş kaldıran Haydaroğlu Mehmet’e karşı ayaklanmayı bastırmakla görevlendi­rildi. Haydaroğlu’nu İsparta yakınla­rında ani bir baskınla yakaladı ve İs­tanbul’a göndererek asılmasını sağladı. Bu başarısı üzerine Yeni İl Türkmen Ağalığı ile ödüllendirildi. Ancak bir süre sonra Yeniçeri Ocağının baskı­sıyla haksız olarak görevinden alınınca ayaklandı (1951); Gerede ile Bolu ara­sındaki bölgeyi ele geçirdi.Ayaklan­mayı bastırmak üzere Sivas Valisi İp- şir Mustafa Paşa, sonra da, önce asi iken devlete boyun eğen ve Karaman Beylerbeyliği’ne atanan Katırcıoğlu gönderildi. Abaza Haşan Paşa, Katırcı- oğlu’nu Konya Aksarayı yakınlarında bozguna uğratınca İpşir Mustafa Paşa kendisiyle birleşti. Birleşen kuvvetler Eskişehir yöresini de denetimleri altı­na aldılar ve isteklerini İstanbul’a bil­dirdiler. Ağırlaşan istekler üzerine Boynueğri Mehmet Paşa ayaklananla­ra aracı olarak gönderildi. Yapılan gö­rüşmeler sonunda İpşir Mustafa Paşa’ ya Halep Valiliği, Abaza Haşan Paşa’ ya Türkmen Ağalığı verildi. 1653’te İstanbul’a gelen Abaza Haşan Paşa, burada bir süre kaldı ve yeniden Yeni İl Türkmen Ağalığı’na atandı. 1654’te daha önce birlik olduğu İpşir Mustafa Paşa sadrazamlığa atanınca, İstanbul’a çağırıldı ve Anadolu’dan gelen kuvvet­lerin komutanı oldu. Fakat 1655’te Kaptanıderya Kara Murat Paşa’nın Sadrazam İpşir Mustafa Paşa’yı öldür- terek sadrazamlığı ele geçirmesi üzeri­ne öc almaz üzere kuvvetleriyle Ana­dolu’ya geçti. Bu sırada Karaman ve Halep valisi olan Şeydi Ahmet Paşa ile anlaştı. Ancak yeni sadrazam Süley­man Paşa her ikisini de kuvvetli ol­dukları bölgelerden uzaklaştırmak amacıyla Çanakkale Boğazının savun­masıyla görevlendirdi. Çok kısa süre sadrazam olan Boynueğri Mehmet Pa­şa, Haşan Paşa’yı daha İstanbul’a gel­meden vezir rütbesiyle Diyarbakır Valiliği’ne atadı (1656). 1657’de sadra­zam olan Köprülü Mehmet Paşa, Aba­za Haşan Paşa’yı bu kez Halep Valili- ği’ne atadı. Sadrazamın Erdel Seferi’ne katılması için gönderdiği emre, Köprü- lii’niin şiddet politikasından çekindiği için uymayan Abaza Haşan Paşa, etra­fına 15 kadar vali toplayarak yeniden ayaklandı. Bu ayaklanmayı bastırmak­la görevlendirilen Diyarbakır Valisi Murtaza Paşa’yı Ilgın yakınlarında bozguna uğrattı (1658). Sadrazam Köprülü Mehmet Paşa’nın şiddetinden çekinen Abaza Haşan Paşa, Arabistan’ a geçmek amacıyla kuvvetleriyle bir­likte Antep’e çekildiyse de Murtaza Paşa’nın kendisi için kurduğu tuzağa düştü ve Halep’te 30 adamıyla birlikte idam edildi.

Leave a Reply