Adem İle Hava

ADEM, eski din kaynaklarına göre, dünyaya gelerek onu anlamlandıran ilk insan. Tevrat’a göre (Tekvin 1), Tanrı önce Adem’i, sonra ona yardımcı ola­rak birtakım hayvanları yarattı. Adem bunlardan hiçbirini kendisine denk görmediği için, Tanrı Adem’e eş ola­rak onun bir kaburga kemiğinden Hav­va’yı yarattı. Adem cennet bahçesine bekçi olarak gönderilmişti. Bu bahçe­nin ortasında “hayat” ve “iyi ile kötüyü tanıma” ağaçları vardı. Bu son ağacın meyvesi Adem’e yasaklanmıştı. Yılana (şeytana) uyarak önce Havva sonra da Adem bu yasak meyveden yediler ve eza olarak cennetten kavuklular. Tev­rat’ın başında ele alınan bu konu aslın­da Asur kaynaklarından gelmekteyse de orada tek tanrılı İsrail dininin özel­liğine uyacak biçime sokulmuştur, Tevrat’a daha sonra katılmış olan ekle­menin evrenin yaratılmasından söz eden bölümünde ise, Adem ile Havva aynı zamanda yaratılmış ve bütün öte­ki yaratılanların başına geçirilmiş ola­rak gösterilmektedir.

Aslında Babillilerin evrenin yaratılması anlayışına ya­kın olan bu görüş, Musa dininin ya­bancı konuları işlemekteki gücünü bir kez daha gösterir. İlk Hıristiyan ilahi­yatçısı olan Paulos’a göre (I. Korint- hoslulara Mektup, XV, 45) Tevrat’ta günah işlemenin ve ölümünün nedeni olarak gösterilen birinci Adem’den farkı olan ikinci Adem, yani İsa ya­şam kaynağıdır. İlk Adem yaşayan can oldu, son Adem dirilen ruh oldu. Bi­rinci Adem topraktandır; ikinci Adem gökten geldi. Kuran’ın birçok suresin­de de Adem ile Havva’dan söz edilir (Sure: 3; 15; 38 vb). Kuran’a göre Adem, Azrail’in Tanrı’nın isteği üzeri­ne getirdiği kırmızı, beyaz ve kara top­raktan yaratılarak kendisine ruh veril­miştir. Bu yüzden insanoğlu çeşitli renklerdedir. Adem’e secde etmeye çağrılan meleklerden İblis (Şeytan) secde etmek istemedi, bunun üzerine kendisine lanet olundu. Adem ile Hav­va’yı günaha sokan ve cennetten çıka­rılmasına neden olan odur. Uzun bir ayrılıktan sonra ikisi yeryüzünde bu­luştular ve burada üreyip insan soyunu çoğalttılar. Adem ile Havva öyküsü Batı ve Doğu’ edebiyatında çeşitli bi­çimde incelenmiş olup Adem konu­sundaki çeşitli söylentiler, insan yazgı­sına ilişkin yorumlardır. Bu yorumlar da sanatın farklı dallarında (şiir, resim, öykü) konu olmuştur (bak. Havva).

Leave a Reply