Melih cevdet anday

Melih cevdet anday (1915)-İstanbul (29.11.2002) Ankara gazi lisesi´ni bitirdi (1936), Ankara´da milli eğitim bakanlığı yayın müdürlüğünde danışmanlık, Ankara kitaplığı´nda memurluk ve gazetecilik yaptı (1942-1951), İstanbul´a gelerek akşam gazetesinde çalışmaya başladı (1951), deneme yazarlığını bugün cumhuriyet´te sürdürüyor. 1954´Ten sonra İstanbul belediye konservatuvarı tiyatro bölümünde fonetik-diksiyon öğretmenliği yaptı, emekli oldu ilk şiiri (ukde) varlık dergisinde çıkan (15 kasım 1936) melih cevdet, derginin daha sonraki sayılarında, liseden arkadaşları orhan veli ve oktay rifat´la birlikte şiirler yayımlayarak yeni şiir´in üç öncüsünden biri oldu. Varlık, ses, yeditepe, yaprak, papirüs, yeni dergi, soyut vb. Dergilerde çıktı şiirleri. Özellikle 1946´dan sonra sanatını romantik öğelerden kurtararak sosyal temellere yasladı. Çeviri kitaplarının sayısı 25 kadardır şiir kitapları: garip (1941, orhan veli kanık ve oktay rifat´la birlikte), rahatı kaçan ağaç (1946), telgrafhane (1952), yan yana (1956), kolları bağlı odysseus (1963), göçebe denizin üstünde (1970), teknenin ölümü (1975), sözcükler (1978 yılına kadar yazdığı bütün şiirler, “yaşarken” adlı yeni bölüm ve iki masalla birlikte), ölümsüzlük ardında gılgamış (1981), tanıdık dünya (1984) ve güneşte (1989), yağmurun altında (1995) deneme kitapları: doğu-batı (1961), konuşarak (1964), gelişen komedya (1965), yeni tanrılar (1974), sosyalist bir dünya (1975), dilimiz üstüne konuşmalar (1975), maddecilik ve ülkücülük (1977), yasak (1978), paris yazıları (1982), açıklığa doğru (ilk iki kitabının ilavelerle yeniden basımı, 1984), sevişmenin güdüklüğü ve yüceliği (1990), yiten söz (1992), aldanma ki (1992), imge ormanları (1994), geleceği yaşamak (1994) gezi yazıları: sovyet rusya, azerbeycan, özbekistan, bulgaristan, macaristan (1965; genişletilmiş yeni basımı anadolu´da ve sosyalist ülkelerde adıyla) oyunları: *içerdekiler (bas. Ve oyn. 1965), *Mikado´nun çöpleri (bas. Ve oyn. 1967), *Dört oyun (bas. 1972, Yarın başka koruda, dikkat köpek var, ölüler konuşmak isterler ve müfettişler adlı oyunları) romanları: *aylaklar (1965), *gizli emir (1970), isa´nın güncesi (1974), raziye (1975), yağmurlu sokak (1991), meryem gibi (1991), birbirimizi anlayamayız (1992) anıları: akan zaman duran zaman ı (1984). Yayınlanmış ürünlerinden yaptığı seçmeler melih cevdet anday-seçmeler adıyla kitaplaştırıldı (1992). Melih cevdet, mikado´nun çöpleri eseriyle 1967/68 tiyatro mevsiminde en başarılı oyun yazarı seçilerek ilhan iskender armağanı´nı aldı. Ankara sanatseverler derneği de 1971-1972 mevsiminde aynı eserle şairi yılın en iyi oyun yazarı seçti. Trt 1970 sanat ödülleri yarışması´nda roman türünde gizli emir ile başarı ödülünü (şubat 1971), tarjei vesaas´tan çevirdiği buz sarayı romanıyla türk dil kurumu 1973 çeviri ödülü´nü, teknenin ölümü ile 1976 yeditepe şiir armağanı´nı, sözcükler ile 1978 sedat simavi vakfı edebiyat ödülü´nü, ölümsüzlük ardında gılgamış ile 1981 Türkiye iş bankası ödülü´nü ve ölümsüzler ya da bir cinayetin söylencesi oyunuyla 1984 enka sanat mansiyon ödülü´nü kazandı, bu oyunu dört oyun ve mikado´nun çöpleri ile birlikte basıldı (toplu oyunları ı; 1987). Toplu oyunları ıı (içerdekiler, yılanlar ve turgenyev´den uyarlanan babalar ve oğullar) ise 1989´da yayımlandı. Tüyap onur ödülü´nü (1991) aldı. Ayşegül yüksel´in melih cevdet anday üzerine yapısalcılık ve bir uygulama (1982) adlı bir incelemesi vardır.

Leave a Reply