Osmanlı Kronolojisi

1299 ; osmanlı tarihinin başlaması.
– 1299 ; ilk müzik olayı (selçuklu sultanınca osman bey’e beylik alameti olarak gönderilen tabl-u alem (davul ve sancak).
– 1302 ; osman gazi’nin koyunhisarı zaferi.
– 1302 ; ııı. Alaeddin keykubad’ın ölümü.
– 1312 ; mevlevilik tarikatını kuran sultan veled’in ölümü.
– 1317 ; gülşehri’nin, kendisinden sonraki tercümelere öncülük eden mantıku’t-tayr’ı ferideddin el-attar’ın aynı adlı eserini tercüme etmesi.
– 1320 ; türk edebiyatında bilinen ilk divana sahip yunus emre’nin ölümü.
– 1324 ; orhan gazi’nin tahta geçişi.
– 1326 ; Bursa’nın fethi.
– 1330 ; aşık paşa’nın garib-name’yi telif tarihi.
– 1331 ; iznik’in fethi.
– 1331 ; ilk osmanlı medresesinin, iznik’te orhan gazi tarafından kurulması.
– 1334 ; karesi beyliği’nin ilhakı.
– 1337 ; kocaeli bölgesinin alınışı.
– 1346 ; orhan gazi’nin kantakuzenos’un kızı ile evliliği ve bizans ile ittifakı.
– 1349-1352 ; bizans’a yardım için süleyman paşa’nın rumeli’ye geçişi ve çimpi kalesi’nin üs olarak alınışı.
– 1350 ; davud b. Mahmud el-kayseri’nin ölümü.
– 1352 ; osmanlılar’ın cenevizliler’e osmanlı topraklarında serbest ticaret yapma imtiyazı vermeleri.
– 1354 ; gelibolu’nun fethi.
– 1361 ; ilk müzikli spor gösterisi (edirne kırkpınar yağlı güreşleri).
– 1362 ; orhan gazi’nin vefatı ve ı. Murat’ın tahta çıkışı.
– 1362 ; kadıaskerliğin teşkili.
– 1363 ; pençik kanunu’nun çıkışı.
– 1366 ; gelibolu’nun elden çıkışı.
– 1371 ; çirmen zaferi.
– 1376 ; bulgar krallığı’nın osmanlı hakimiyetini kabulü.
– 1377 ; gelibolu’nun osmanlılar’a iadesi.
– 1385-1386 ; niş ve sofya’nın alınışı.
– 1388 ; ploşnik bozgunu ve balkan ittifakının teşekkülü.
– 1389 ; ı. Kosova zaferi.
– 1389 ; ı. Murat’ın şehadeti, yıldırım bayezid’in tahta cülusu.
– 1390 ; aydın-saruhan-germiyan-menteşe beyliklerinin ilhakı.
– 1390 ; karaman seferi, konya’nın muhasarası.
– 1390 ; gelibolu tersanesi’nin inşası.
– 1391 ; İstanbul’un ilk muhasarası.
– 1393 ; mahkeme rüsumu’nun ilk ihdası.
– 1396 ; niğbolu zaferi.
– 1397-1398 ; akçay zaferi ve karaman ülkesi’nin osmanlı hakimiyetini kabulü.
– 1398 ; kadı burhaneddin’in ölümü.
– 1398 ; karadeniz beyliklerinin ilhakı.
– 1400 ; ilk musiki nazariyatı eseri (kırşehirli yusuf b. Nizameddin’in kitabu’l edvar’ı).
– 1400 ; Bursa’da ı. Bayezid tarafından ulu cami’nin yaptırılması; ilk osmanlı darü’ş-şifa’sının yıldırım bayezid tarafından inşa edilmesi.
– 1402 ; Ankara bozgunu ve yıldırım bayezid’in esareti.
– 1402-1413 ; fetret devri, iç karışıklıklar.
– 1409 ; süleyman çelebi tarafından türk edebiyatı’nda ilk mevlid örneği olan, vesiletü’n-necat adlı eserin yazılışı; ilk besteli dini eser (süleyman çelebi’nin mevlid’i).
– 1411 ; çelebi mehmed’in tahta çıkışı.
– 1413 ; ı. Mehmed’in duruma hakim olup devleti yeniden kuruşu.
– 1413 ; (celaleddin hızır) hacı paşa’nın ölümü.
– 1416 ; osmanlı-venedik deniz muharebesi ve sulhü, şeyh bedreddin isyanı.
– 1416 ; macar seferi.
– 1417 ; avlonya’nın fethi.
– 1418 ; makam teriminin ilk kullanılışı (a. Meragi’nin makasıdu’l-elhan’ında).
– 1418-1420 ; samsun bölgesinin zaptı.
– 1419-1424 ; Bursa’da hacı ivaz’a ı. Mehmed tarafından yeşil külliye’nin yaptırılması.
– 1421 ; çelebi mehmed’in ölümü ve ıı. Murad’ın cülusu.
– 1421-1451 ; ilk resmi musiki çevresi (ıı. Murad sarayı).
– 1422 ; mustafa çelebi’nin (düzmece) bertarafı.
– 1425 ; molla fenarı’nın ilk şeyhülislam olarak tayini.
– 1425-1426 ; İzmir beyi cüneyd’in idamı.
– 1425-1426 ; teke beyliği’nin intikali.
– 1427-1428 ; germiyan beyliği’nin intikali.
– 1429 ; manyasoğlu murad tarafından, türk edebiyatında seyf serayi’den sonra, anadolu türk edebiyatı sahasında ilk gülistan tercümesinin yapılışı.
– 1429 ; şeyh hamdullah’ın amasya’da doğuşu.
– 1430 ; ilk iki türkçe musiki kitabı (hızır b. Abdullah’ın edvar’ı ve bedr-ı dilşad’ın muradname’sindeki musiki bölümü).
– 1430 ; selanik’in fethi.
– 1430-1431 ; şemsüddin Muhammed b. Hamza el-fenari’nin ölümü.
– 1431-1432 ; kadızade, salahaddin musa b. El-kadi mahmud el-Bursavi el-rumi’nin ölümü.
– 1432 ; fatih sultan mehmed’in doğumu.
– 1434 ; edirne’de ıı. Murad tarafından muradiye camii’nin yaptırılması.
– 1436 ; muiniddin b. Mustafa tarafından ıı. Murad’ın isteğiyle ilk mesnevi tercümesi olan mesnevi-i muradiyye adlı eserin yazılışı.
– 1437 ; ömer bin mezid tarafından ilk nazire mecmuasının derlenişi.
– 1439 ; semendire’nin alınışı.
– 1440 ; osmanlı musiki çalgıları üzerine ilk notlar (ahmedoğlu şükrullah).
– 1440 ; başarısız belgrad kuşatması.
– 1444 ; segedin sulhü.
– 1444 ; ıı. Murat’ın tahttan çekilişi, ıı. Mehmed’in cülusu ve varna zaferi.
– 1445 ; ıı. Mehmed’in tahttan çekilişi ve ıı. Murad’ın ikinci defa cülusu.
– 1447 ; edirne’de ıı. Murad tarafından üç şerefeli camii’nin yaptırılması.
– 1448 ; ıı. Kosova zaferi.
– 1451 ; ıı. Murad’ın ölümü ve ıı. Mehmed’in ikinci defa cülusu.
– 1451-1512 ; geçiş devri. Fatih sultan mehmed ve ıı. Bayezid devri.
– 1453 ; İstanbul’un fethi.
– 1453 ; ayasofya’nın camiye çevrilmesi.
– 1454 ; ilk devlet musiki okulu (enderun’un müzik bölümü).
– 1458-1460 ; mora’nın ele geçirilişi.
– 1461 ; trabzon rum imparatorluğu’nun sonu.
– 1461 ; candaroğulları’nın ilhakı.
– 1463 ; osmanlı-venedik savaşı’nın başlaması.
– 1463-1470 ; İstanbul’da fatih külliyesi’nin inşaası.
– 1466 ; ıı. Mehmed’in arnavut seferi.
– 1468 ; karamanoğulları’nın sonu.
– 1468 ; ıı. Mehmed tarafından İstanbul’da topkapı sarayı’nın tesisi.
– 1469 ; ahmed karahisarı’nın afyonkarahisar’da doğuşu.
– 1470 ; eğriboz’un alınışı.
– 1471 ; fatih külliyesinin açılışı.
– 1472 ; topkapı sarayı’nın inşası.
– 1473 ; otlukbeli zaferi : osmanlı akkoyunlu mücadelesi.
– 1474 ; ali kuşçu’nun ölümü.
– 1475 ; kırım’ın osmanlı hakimiyetine girişi.
– 1476 ; boğdan seferi ve zaferi.
– 1478 ; fatih tarafından ilk altın paranın darbettirilmesi.
– 1478 ; şerafeddin sabuncuoğlu’nun ölümü.
– 1479 ; osmanlı-venedik sulhü ile fatih’in venedikliler’e, trabzon ve kefe’de ticaret yapma hakkı tanıyan ahidname vermesi.
– 1480 ; otranto’ya çıkış ve başarısız rodos kuşatması.
– 1480 ; kadıaskerliğin rumeli ve anadolu olarak ikiye ayrılması.
– 1481 ; ıı. Mehmed’in vefatı ve ıı. Bayezid’in tahta çıkışı.
– 1481 ; 100 dirhem gümüşten 400 akçe kesilmesi.
– 1481 ; şeyh hamdullah’ın İstanbul’a gelişi.
– 1482 ; cem sultan’ın mağlubiyeti, rodos’a ilticası.
– 1483 ; morova seferi ve hersek’in ilhakı.
– 1484 ; boğdan seferi.
– 1484 ; kili ve akkirman’ın fethi.
– 1484-1488 ; edirne’de hayreddin’in ıı. Bayezid’in külliyesi’ni inşası.
– 1485 ; osmanlı-memlük mücadelesinin başlaması.
– 1485 ; şeyh hamdullah’ın aklam-ı sitte’de kendi üslubunu buluşu.
– 1486 ; musiki ile tedavi yapan ilk devlet hastanesi (edirne, ıı. Bayezid külliyesi şifahanesi).
– 1488 ; hocazade, muslihiddin mustafa b. Yusuf b. Salih el-Bursavi’nin ölümü.
– 1488 ; sultan ıı. Bayezid tarafından edirne’de bayezid darü’ş-şifası’nın yapımı.
– 1489 ; memlüklere karşı toprak kaybı.
– 1491 ; osmanlı-memlük barışı.
– 1492 ; macar seferi.
– 1492 ; ispanya’dan çıkarılan yahudiler’in osmanlı devleti’nin himayesine girmesi.
– 1494 ; nakibüleşraflığın yeniden ve devamlı olarak teşkili.
– 1494 ; çin bulutu motifinin tezhib’de ilk kullanılışı.
– 1495 ; macarlarla mütareke, cem sultan’ın ölümü, şehzade süleyman’ın doğumu.
– 1497 ; ilk rus elçisinin İstanbul’a gelişi.
– 1498 ; lehistan seferleri.
– 1499 ; venedik harbi.
– 1499 ; inebahtı’nın alınışı.
– 1499 ; preveze baskını.
– 15?? ; ilk mevlevi ayinleri (pençgah, dügah ve hüseyni makamlarında üç beste-i kadim).
– 1500 ; modon, navarin ve koron’un alınışı.
– 1500-1505 ; İstanbul’da, yakub şah b. Sultan şah’ın ıı. Bayezid’in külliyesi’ni inşası.
– 1502 ; venedikle barış.
– 1503 ; anadolu sahasında ilk hamse sahibi akşemseddinzade hamdullah hamdi’nin ölümü.
– 1505 ; bayezid külliyesi’nin açılışı.
– 1509 ; İstanbul’da kıyamet-ı suğra (küçük kıyamet) zelzelesi.
– 1511 ; şahkulu baba tekeli isyanı, şehzade selim hareketi.
– 1512 ; ıı. Bayezid’in tahttan çekilişi, ı. Selim’in cülusu.
– 1512 ; anadolu türk edebiyatında ilk şehrengiz örneğini yazan mesihi’nin ölümü; selim döneminden ı. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.
– 1514 ; çaldıran zaferi, tebriz’e giriş.
– 1514 ; şahkulu’nun yavuz sultan selim’in tebriz’i işgaliyle amasya’ya sürgün gönderilişi.
– 1516 ; mısır seferi ve mercidabık zaferi.
– 1517 ; ridaniye zaferi ve kahire’ye giriş.
– 1517 ; haremeyn’in himaye altına alınması.
– 1517 ; haliç’te tersane yapımının tamamlanması.
– 1517 ; piri reis’in mısır’da sultan selim’e ilk dünya haritasını sunması.
– 1519 ; celali isyanı.
– 1519 ; cezayir’in ilhakı.
– 1520 ; ı. Selim’in vefatı, ı. Süleyman’ın cülusu.
– 1520 ; şeyh hamdullah’ın İstanbul’da vefatı; şahkulu’nun istabul’a gelip, ehl-i hiref teşkilatına girişi; hattat şeyh hamdullah’ın vefatı.
– 1520-1550 ; şahkulu’nun nakkaşhanede faaliyet göstermesi.
– 1521 ; belgrad’ın fethi.
– 1521 ; piri reis’in, kitab-ı bahriye adındaki eserini hazırlaması.
– 1522 ; kanuni sultan süleyman’ın validesi ve yavuz sultan selim’in eşi olan ayşe hafsa sultan tarafından, manisa’da bimaristan inşa edilmesi.
– 1522 ; rodos adası’nın ilhakı.
– 1524 ; mısır’da hain ahmed paşa isyanı.
– 1524 ; ahi çelebi, ahmed (mehmed) çelebi b. Kemal el-tebrizi’nin ölümü.
– 1525 ; yeniçeri isyanı.
– 1525 ; ilk fransız elçisi İstanbul’da.
– 1525 ; şeyhülislam zembili ali efendi’nin ölümü.
– 1525 ; mirim çelebi, mahmud b. Muhammed b. Muhammed b. Musa kadızade’nin ölümü.
– 1526 ; mohaç zaferi.
– 1526 ; ahmed karahisari’nin İstanbul’da vefatı.
– 1527 ; bosna’nın fethi’nin tamamlanması.
– 1528 ; piri reis’in kanuni sultan süleyman’a ikinci dünya haritasını takdim etmesi.
– 1528 ; nizameddin abdülali b. Muhammed b. Hüseyin el-bircendi’nin ölümü.
– 1529 ; viyana kuşatması, budin’in istirdadı, barbaros’un marsilya’ya çıkması.
– 1530-1540 ; divan-ı selimi’nin yazılması.
– 1530-1560 ; nasuh’un tarihçi, hattat ve ressam olarak faaliyet göstermesi.
– 1530-1588 ; sinan’ın imparatorluğun baş mimarı olarak faaliyet göstermesi.
– 1532 ; alaman seferi.
– 1533-1534 ; barbaros’un osmanlı hizmetine girişi ve cezayir beylerbeyliği’ne tayini.
– 1534 ; ırakeyn seferinin açılışı, tebriz’e ikinci defa giriş ve bağdat’ın alınışı.
– 1534 ; şeyhülislam ibn-i kemal’in ölümü.
– 1536 ; fransızlara kendi bayrakları ile osmanlı limanlarında ticaret hakkı tanıyan ahidname verilmesi.
– 1536 ; veziriazam ibrahim paşa’nın idamı.
– 1537 ; körsof – avlonya seferi.
– 1538 ; preveze zaferi.
– 1538 ; hadım süleyman paşa’nın hint seferi.
– 1540 ; venedik ahidnamesi’ndeki karadeniz’de ticaret imtiyazının kaldırılması.
– 1540-1560 ; kara memi’nin nakkaşhanede faaliyet göstermesi.
– 1541 ; budin’in kesin olarak ilhakı ve beylerbeyiği olması.
– 1543 ; estergon’un ve istolni belgrad’ın fethi.
– 1543 ; batı musikisiyle ilk resmi temas (ı. François’nın kanuni’ye gönderdiği saray orkestrası).
– 1547 ; osmanlı-habsburg sulhü.
– 1547 ; avusturyalılar’a osmanlı topraklarında emn ü aman üzere ticaret yapma hakkının tanınması.
– 1547 ; san’a’nın fethi.
– 1548 ; ikinci iran seferi.
– 1550 ; süleymaniye külliyesi’nin inşaası.
– 1551 ; trablusgarb’ın fethi.
– 1552 ; piri reis’in portekizlilere karşı seferi.
– 1553 ; piri reis’in ölümü.
– 1553-1554 ; turgud reis’in akdeniz seferi.
– 1553-1554 ; nahcıvan seferi.
– 1555 ; ilk osmanlı-iran antlaşması : amasya müsalahası.
– 1556 ; şankulu’nun vefatı; kara memi’nin saray nakkaşhanesine sernakkaş oluşu; hattat ahmed karahisari’nin vefatı.
– 1557 ; dokuzuncu akdeniz seferi, fas’ın fethi.
– 1557 ; süleymaniye külliyesi’nin açılışı.
– 1558 ; şakayık-ı nu’maniye telifi.
– 1558 ; arifi’nin süleyman-name’sinin tamamlanması.
– 1559 ; şehzade bayezid ile selim’in konya savaşı ve bayezid’in yenilerek iran’a sığınması.
– 1560 ; cerbe’nin alınışı.
– 1560-1600 ; osman’ın nakkaşhane’de faaliyet göstermesi.
– 1561 ; taşköprüzade’nin ölümü.
– 1562 ; osmanlı-habsburg sulhü.
– 1563 ; seydi ali reis, ali b. Hüseyin el-katibi’nin ölümü.
– 1565 ; başarısız malta kuşatması.
– 1565 ; 100 dirhem gümüşten 450 akçe kesilmesi.
– 1566 ; kanuni sultan süleyman’ın son seferi : sigetvar ve sultanın vefatı, ıı. Selim’in cülusu.
– 1567 ; yemen isyanı.
– 1568 ; davud el-antaki’nin tezkire adlı eserini telif etmesi.
– 1569 ; astarhan seferi.
– 1569 ; kaptan kurdıoğlu hızır beyin sumatra seferi.
– 1569-1595 ; lokman’ın şehnameci olarak vazife görmesi.
– 1571 ; kıbrıs fethinin ikmali.
– 1571 ; inebahtı hezimeti.
– 1571 ; mustafa b. Ali el-muvakkit’in ölümü; takiyyüddin’in müneccimbaşılığa tayin edilmesi.
– 1574 ; buğday zaferi.
– 1574 ; tunus’un fethi.
– 1574 ; selimiye’nin açılışı.
– 1574 ; ıı. Selim’in vefatı ve ııı. Murad’ın cülusu.
– 1575 ; münşeat’üs-selatın’in ııı. Murad’a takdimi.
– 1575 ; edirne’de, sinan eliyle ıı. Selim için selimiye camii’nin inşası.
– 1577 ; takiyüddin’in gözlemlerine 1577’de de kısmen tamamlanan daru’r-rasadü’l-cedid’de (İstanbul rasathanesi) devam etmesi.
– 1578 ; osmanlı-iran savaşı’nın başlaması.
– 1578 ; fas’ta el-kasrü’l-kebir zaferi.
– 1578 ; kafkaslar’da hareket.
– 1580 ; ilk ingiliz ahidnamesi’nin verilişi.
– 22 ocak 1580 ; İstanbul rasadhanesi’nin yıktırılması.
– 1583 ; meşale zaferi.
– 18 kasım 1583 ; cizvitlerin galata’daki saint benoit kilisesi’ne yerleşerek burada st. Benoit mektebini açmaları.
– 1584-1588 ; lokman’ın iki ciltlik hüner-name’sinin tamamlanması.
– 1585 ; tebriz’in alınışı.
– 1585 ; takiyüddin el-rasıd’ın ölümü.
– 1586 ; ilk sikke tashihi.
– 1587 ; gürcistan harekatı.
– 1588 ; gence seferi.
– 1588 ; resm-i tashih-i sikke konulması.
– 1588-1606 ; bosnalı mehmed’in saraydaki kuyumcuların (zergeran bölüğünün) başı olarak vazife görmesi.
– 1589 ; ikinci sikke tashihi.
– 1590 ; osmanlı-iran antlaşması.
– 1590 ; yeniçerilerin et ihtiyaçlarını karşılamak üzere gümrük resmine “zarar-ı kassabiye” adıyla %1 oranında ilave yapılması.
– 1593 ; osmanlı-habsburg savaşları.
– 1595 ; estergon’un düşüşü.
– 1595 ; ııı.Murad’ın vefatı, ııı. Mehmed’in cülusu.
– 1596 ; eğri kalesi’nin alınışı ve haçova zaferi.
– 1598-1663 ; davud ve mehmed ağalar tarafından İstanbul’da valide sultanlar için yeni camii’nin inşası.
– 1599 ; osmanlı sarayında ilk batı müziği aleti (elizabeth ı.’İn ıv. Mehmed’e gönderdiği org); davud el-antaki’nin ölümü.
– 1600 ; sikke tashihi.
– 1601 ; kanije zaferi.
– 1601 ; ingiliz tüccarının ödeyeceği gümrük resminin %3’e indirileceğinin ahidnameye derci.
– 1603 ; osmanı-iran savaşı’nın başlaması.
– 1603 ; ııı. Mehmed’in vefatı, ı. Ahmed’in cülusu.
– 1603-1703 ; ı. Ahmed döneminden ııı. Ahmed dönemine kadar olan dönemi ihtiva eden devre.
– 1607 ; asi canbolatoğlu ve maanoğlu’nun oruç ovasında bozguna uğratılması.
– 1609-1610 ; celali tenkili için kuyucu murad paşa anadolu’da.
– 1612 ; osmanlı-iran antlaşması.
– 1612 ; hollandalılara ahidname verilmesi.
– 1613 ; ömer b. Ahmed el-ma’ı el-çulli’nin ölümü.
– 1614 ; ali b. Veli b. Hamza el-mağribi’nin ölümü.
– 1615 ; iran savaşı’nın yeniden başlaması.
– 1615 ; revan seferi.
– 1617 ; ı. Mustafa’nın cülusu.
– 1617 ; İstanbul’da mehmed ağa tarafından sultan ahmed camii’nin inşası.
– 1618 ; ı. Mustafa’nın hal’ı ve ıı. Osman’ın cülusu.
– 1618 ; sikke tashihi.
– 1621 ; ıı. Osman’ın lehistan seferine çıkışı (hotin seferi).
– 1622 ; ıı. Osman’ın katli ve ı. Mustafa’nın yeniden tahta çıkışı.
– 1623 ; ı. Mustafa’nın tahttan indirimesi ve ıv. Murad’ın cülusu.
– 1624 ; sikke tashihi.
– 1629 ; cizvitler tarafından, 1629’da İstanbul’da “saint georges” fransız okulu ile, yine “st. Louis dil oğlanlar mektebi”nin kurulması.
– 1634 ; ilk şeyhülislam katli (ahizade hüseyin efendi).
– 1635 ; ıv. Murad’ın revan seferine çıkışı.
– 1638 ; bağdat seferi ve bağdat’ın alınışı.
– 1638 ; hekimbaşı emir çelebi’nin ölümü.
– 1639 ; osmanlı-iran sulhü : kasrışirin antlaşması.
– 1640 ; ıv. Murad’ın ölümü, ibrahim’in tahta çıkışı, sikke tashihi.
– 1642 ; hafız osman’ın İstanbul’da doğuşu.
– 1642-1698 ; hattat hafız osman.
– 1645 ; girit seferinin açılışı, hanya’nın alınışı.
– 1648 ; ibrahim’in hal’ı, ıv. Mehmed’in cülusu.
– 1648 ; kandiye kuşatması.
– 1650 ; osmanlı musikisi eserlerinin ilk notalı tesbiti (ali ufki’nin eseri).
– 1656 ; Çanakkale boğazı’nın venedik ablukası altına alınması.
– 1656 ; çınar vak’ası.
– 1656 ; köprülüler devrinin başlaması.
– 1658 ; katip çelebi’nin ölümü.
– 1660 ; varad kalesi’nin alınışı.
– 1663 ; uyvar seferi, uyvar’ın fethi.
– 1664 ; st. Gotthard bozgunu ve vasvar antlaşması.
– 1666 ; türk divan edebiyatında sebk-ı hindi’nin öncülerinden naili’nin ölümü.
– 1669 ; kandiye’nin alınışı, girit’in tamamıyla osmanlı hakimiyetine girişi.
– 1670 ; hekimbaşı salih b. Nasrullah b. Sellüm’ün ölümü.
– 1672 ; lehistan seferi, kamaniçe’nin alınışı.
– 1672 ; bucaş antlaşması.
– 1673 ; fransız tüccarının ödediği gümrük resminin %3’e indirilmesi.
– 1676 ; osmanlı-lehistan sulhü : zorawna antlaşması.
– 1678 ; ukrayna’da çehrin seferi.
– 1678 ; hafız osman’ın kendi üslubunu gerçekleştirmesi.
– 1680 ; mehter etkisinde ilk batı müziği eseri (n. A. Strungk’un esther operası).
– 1682 ; osmanlı-rus antlaşması.
– 1682 ; seyahatname’nin yazarı evliya çelebi’nin ölümü.
– 1683 ; ıı. Viyana kuşatması ve büyük bozgun.
– 1683 ; ebu Abdullah Muhammed b. Süleyman el-fasi b. Tahir; el-rıdvani’nin ölümü.
– 1685 ; uyvar’ın elden çıkışı.
– 1685 ; saraydaki altın ve gümüşten sikke basımı.
– 1686 ; budin’in düşüşü.
– 1687 ; ıv. Mehmed’in tahttan indirilmesi, ıı. Süleyman’ın cülusu.
– 1687 ; eğri kalesi’nin düşüşü.
– 1687 ; bir akçe itibarı değerli “mankur” un piyasaya çıkarılması.
– 1688 ; belgrad’ın elden çıkışı.
– 1690 ; kanije kalesi’nin düşüşü.
– 1690 ; belgrad’ın geri alınışı.
– 1690 ; fransızların mısır’da ödediği gümrük resminin %3 olarak tesbiti.
– 1691 ; ebu bekr behram b. Abdullah el-dımaski’nin ölümü.
– 1691 ; ıı. Ahmed’in tahta çıkışı.
– 1691 ; salankamen bozgunu.
– 1691 ; enflasyonu körüklediği için mankur darbının yasaklanması.
– 1695 ; ıı. Ahmed’in ölümü.
– 1695 ; ıı. Mustafa’nın cülusu, malikane sisteminin uygulanmaya başlanması.
– 1697 ; zenta bozgunu.
– 1698 ; şehremini baruthanesi yangını.
– 1698 ; hafız osman’ın İstanbul’da vefatı.
– 1699 ; karlofça antlaşması’nın imzalanması.
– 1700 ; ruslar’la İstanbul antlaşması’nın imzalanması.
– 1702 ; iskender çelebi bahçesi’ndeki (bugünkü ataköy) yeni baruthanenin faaliyete geçmesi.
– 1702 ; müneccimbaşı ahmed dede b. Lütfullah’ın ölümü.
– 1702 ; İstanbul çuka imalathanesi’nin faaliyetinin durdurulması.
– 1703 ; edirne vak’ası.
– 1703 ; ııı. Ahmed’in tahta çıkışı.
– 1703 ; “tuğralı” altın paranın piyasaya çıkarılması.
– 1708 ; İstanbul’da selanikli ustaların çalıştığı çuka imalathanesi’nin kurulması.
– 1709 ; tersane içinde bir “lengerhane” yapımı.
– 1711 ; prut zaferi ve barışı.
– 1711 ; rıdvan b. Abdullah el-razzaz el-feleke’nin ölümü.
– 1713 ; “zincir” altının çıkarılması.
– 1715 ; venedik’e savaş açılması ve mora seferi.
– 1716 ; osmanlı-avusturya savaşı, varadin bozgunu, temaşvar’ın elden çıkışı.
– 1716 ; “fındık” altınının piyasaya çıkarılması.
– 1718 ; pasarofça antlaşması.
– 1718 ; valilerin sefer masraflarını karşılamak üzere “imdadiyye-i seferiyye” toplamalarının kabulü.
– 1718-1730 ; ilk bestekarlar antolojisi (şeyhülislam es’ad efendi’nin nevşehirli ibrahim paşa’ya sunduğu atrabu’l asar’ı).
– 1720 ; İstanbul’da devlet tarafından bir ipekli imalathanesinin kurulması.
– 1720 ; batıya hediye gönderilen ilk mehter takımı (ııı. Ahmed tarafından lehistan’a).
– 1720 ; ııı. Ahmed için tasvirleri levni tarafından yapılan surname-i vehbi.
– 1721 ; çelebi mehmed efendi’nin sefaret vazifesiyle fransa’ya gidişi.
– 1723 ; iran seferinin üç cepheli olarak açılışı.
– 1724-1725 ; azerbaycan harekatı, tebriz ve cence’nin alınışı.
– 1726 ; ibrahim müteferikka tarafından ilk türk matbaasının kuruluşu.
– 1727-1839 ; türk matbaasının kuruluşu ve yeni unsurlar devresi.
– 1729 ; “zer-i mahbub” adıyla yeni bir altının piyasaya sürülmesi.
– 1729 ; cevheri’nin lügat-ı sıhah’ının vankulu tarafından yapılan tercümesinin matbaada basılan ilk kitap olması.
– 1730 ; yanyalı mehmed esad b. Ali b. Osman’ın ölümü.
– 1730 ; patrona halil isyanı, ııı. Ahmed’in hal’i, ı. Mahmud’un cülusu.
– 1732 ; osmanlı-iran barışı.
– 1733 ; iran savaşı’nın hızlanması, nadir şah’ın başarıları.
– 1733 ; kefe mukataası’nın, İstanbul mukataası kalemi ile birleştirilmesi.
– 1735 ; bonneval ahmed paşa (comte de bonneval) nezaretinde humbaracı ocağı’nın kurulması.
– 1736 ; osmanlı-avusturya-rus savaşları.
– 1736 ; Abdullah b. Ebi bekr b. Süleyman el-maraşi’nin ölümü.
– 1739 ; belgrad antlaşması.
– 1739 ; rus tüccarlarına karadeniz hariç olmak üzere, osmanlı suları ve topraklarında ticaret hakkı tanınması.
– 1742 ; ömer şifai’nin ölümü.
– 1743 ; osmanlı-iran savaşı’nın yeniden hızlanması.
– 1745 ; matbaanın kurucusu ibrahim müteferrika’nın ölümü.
– 1746 ; osmanlı-iran barışı.
– 1747 ; humbaracıbaşı bonneval ahmed paşa’nın ölümü.
– 1748 ; avlonya ve eğriboz mukataalarının Bursa mukataası kalemi’ne katılması.
– 1748-1755 ; İstanbul’da ı. Mahmud ve ııı. Osman tarafından nuruosmaniye camii’nin inşa ettirilmesi.
– 1751 ; osmanlı musikisi üzerine batıda yazılan ilk eser (charles fonton’un essai’si).
– 1754 ; ı. Mahmud’un ölümü, ııı. Osman’ın cülusu.
– 1757 ; ııı. Osman’ın ölümü, ııı. Mustafa’nın cülusu.
– 1757-1758 ; haremeyn mukataalarının satış ve iltizam işlerinin defterdar tarafından yürütülmeye başlanması.
– 1758 ; mustafa rakım’ın ünye’de doğuşu.
– 1760 (1173) ; abbas vesim efendi b. Abdurrahman b. Abdullah’ın ölümü.
– 1766 ; haremeyn mukataalarının darphanece idare olunmaya başlanması.
– 1768 ; osmanlı-rus savaşı’nın başlaması.
– 1770 ; rus filosunun ingilizler’in yardımıyla akdeniz’e girmesi.
– 1770-1776 ; fransız subayı baron de tatt’un İstanbul’da bulunması.
– 1771 ; kırım’ın işgali.
– 1772 ; tersane yakınlarında topçu mektebi’nin kurulması.
– 1773 ; mühendishane-i bahri-i hümayun’un kuruluşu.
– 1773-1774 ; darphanenin hazine-i amire’nin yedeği vazifesini görmeye başlaması.
– 1774 ; avrupa tarzında teşkil edilmiş olan sürat topçuları ocağı’nın kurulması; bedreddin hasan b. Burhaneddin ibrahim el-ceberti’nin ölümü.
– 1774 ; sür’at topçuları ocağı’nın kurulması.
– 21 temmuz 1774 ; küçük kaynarca antlaşması ve ruslar’a karadeniz’de seyrüsefer hakkı tanınması.
– 29 nisan 1775 ; tersane ambarlarında bir odada “hendese odası” nın kurulması.
– 1776 ; mühendishane-i bahri-i hümayun’un açılışı; boğdan prensi alexandır ispilanti bey’in bükreş ve yaş’ta rum ortodoks cemaatinde, yeni tarz eğitimin ilk adımları atması; hendese odasına nizam verilmesi.
– 10 mart 1779 ; aynalıkavak tenkihnamesi.
– 1780 ; mehmed esad yesari’nin ta’lik hattında osmanlı üslubunu buluşu.
– 1781 ; hendese odasının mühandishane olarak isimlendirilmesi.
– 1783 ; rusya’nın kırım’ı ilhakı.
– 1784 ; avusturyalılar’a karadeniz’de seyrüsefer hakkı verilmesi.
– 1784 ; fransız lafitte-clave ve monnier’in tersane’deki mühendishanede istihkam dersleri vermeleri.
– 8 ocak 1784 ; osmanlı devleti’nin rusya’nın kırım’ı ilhakını bir “sened” ile resmen tanıması.
– 1787-1788 ; İstanbul’da bulunan fransız uzmanların ve subayların tamamen ülkelerine dönmeleri.
– 17 ağustos 1787 ; osmanlı-rus savaşı’nın ilanı.
– 9 şubat 1788 ; rusya’nın müttefiki sıfatıyla avusturya’nın da savaşa girmesi.
– 1789 ; kıymetli maden işlenmesinin yasaklanması ve neticesiz dış istikraz teşebbüsü.
– Ocak 1789 ; özi kalesi’nin ruslar tarafından zaptı.
– 7 mayıs 1789 ; ı. Abdülhamid’in ölümü ve ııı. Selim’in tahta çıkması.
– 11 temmuz 1789 ; osmanlı-isveç ittifakı.
– 1790 ; ilk resmi ermeni mektebinin kumkapı’da açılması; gelenbevi, ismail b. Mustafa b. Mahmud’un ölümü.
– 31 ocak 1790 ; osmanlı-prusya ittifakı.
– 27 temmuz 1790 ; avusturya’nın prusya tarafından barışa zorlanması. Reichenbach konvansiyonu.
– 18 eylül 1790 ; yergöğü mütarekesi.
– Ekim – kasım 1790 ; kili ve ismail kaleleri’nin rusya tarafından zaptı.
– 1791-1799 ; mevlevi ayininde piyano (!) (galata mevlevihanesi, şeyh galib/ııı. Selim zamanı).
– 4 ağustos 1791 ; avusturya ve osmanlı devleti arasındaki son savaşın bitirilmesi. Ziştovi antlaşması.
– 11 ağustos 1791 ; rus savaşı’nın sonu. Kalas mütarekesi.
– 1792 ; nizam-ı cedid hareketinin başlaması.
– 1792 ; ııı. Selim devrinde 100’lük guruş basılması.
– 10 ocak 1792 ; kırım’ın rusya’ya bırakılması.
– 10 ocak 1792 ; yaş antlaşması.
– 1793 ; daimi elçiliklerin ıslahı ve londra, paris ve viyana’da daimi elçilik ihdası.
– 1793 ; nizam-ı cedid ordusu’nun kuruluşu.
– 1793 ; hasköy’de humbaracı ve lağımcı ocağı kışlasında mühendishane-i cedide’nin açılması; fazıl hüseyin’in ııı. Selim’in sarayında hazırladığı huban-name ve zenannamesi’nin resimli bir nüshası.
– 1793 ; zahire nezareti’nin kurulması.
– 1793-1794 ; baruthane-i amire’de ingiliz perdahı barut imaline başlanması.
– 1794 ; halkalı’da yapılan azadlu baruthanesi’nin faaliyete geçmesi.
– 1795 ; lehistan’ın avrupa haritasından silinmesi.
– 1795 ; mühendishane-i berr-i hümayun’un açılışı; kara mühendishanesi binasının inşası; osmanlı sarayında ilk yabancı bando (napolyon’un ııı. Selim’e gönderdiği).
– 1795 ; zahire hazinesi’nin kurulması.
– 1797 ; mühendishane’de açılan matbaanın faaliyete geçmesi.
– 1797 ; paris, viyana ve berlin’de daimi elçilikler ihdası.
– 1797 ; pazvandoğlu isyanı.
– 1797 ; rumeli’de dağlı eşkiya hareketleri ve isyanları.
– 17 eylül 1797 ; venedik devleti’nin ortadan kaldırılması.
– 1798 ; mehmed es’ad yesari’nin İstanbul’da vefatı.
– 3 ocak 1798 ; fransa’ya karşı osmanlı-rus ittifakı.
– 1 temmuz 1798 ; fransa’nın mısır’a saldırması.
– 3 eylül 1798 ; fransa’ya savaş ilanı.
– 1799 ; neticesiz dış istikraz teşebbüsü.
– 5 ocak 1799 ; fransa’ya karşı ingiltere ile ittifak.
– Şubat 1799 ; napolyon’un el-ariş ve gazze’yi ele geçirmesi.
– Mayıs 1799 ; napolyon’un akka’da cezzar ahmed paşa tarafından mağlup edilmesi.
– Ağustos 1799 ; napolyon’un fransa’ya dönmesi, mısır’ın işgalinin devamı.
– 1800 ; takvimlerin jacques cassini zicine göre hazırlanmaya başlaması.
– Mart 1800 ; rus ve osmanlı kuvvetlerinin yedi ada cumhuriyeti’ni kurmaları.
– 1801 ; kara mühendishanesi hocalığına hüseyin rıfkı tamani’nin getirilmesi; gevrekzade hafız hasan efendi’nin ölümü.
– Ağustos 1801 ; mısır’ın tahliyesine dair mütareke.
– 1802 ; fransız ve ingiliz gemilerinin kendi bayrakları altında karadeniz’e çıkmalarına müsaade edilmesi.
– 1802 ; avrupa ile ticaret yapan osmanlı gayri müslim tüccarına avrupa devletleri tüccarı statüsünün tanınmasıyla “avrupa tüccarı” denilen sınıfın ortaya çıkması.
– 25 haziran 1802 ; paris antlaşması. Fransa ile barış.
– 1803 ; “ayvalık ikonomos akademisi’nin kurulması; “kuruçeşme rum mektebi (helleno philosophical school)”nin kurulması.
– Şubat 1804 ; sırp isyanlarının başlaması.
– 1805 ; avrupa tarzında ilk hastane’nin kasımpaşa’daki tersane-ı amire’de açılması.
– 1805 ; osmanlı devleti’nin napolyon’un “imparator” unvanını tanıması.
– 1805 ; tersane hazinesi’nin kurulması.
– 1805 ; beykoz çuka ve kağıt fabrikası’nın faaliyete geçmesi.
– Temmuz 1805 ; mehmed ali paşa’nın mısır’a vali olarak tayini.
– 1806 ; nizam-ı cedid’in başarısızlığı ve gerilemesi. İkinci edirne vak’ası.
– 1806 ; osmanlı-rus savaşı.
– 1806 ; ııı. Selim’in mühendishan-i berri-i hümayun kanunnamesi.
– Ocak 1806 ; tersane tıbbiyesi’nin kurulması.
– Ekim 1806 ; memleketeyn ‘in rusya tarafından işgal edilmesi.
– 1807 ; vehhabi isyanının had safhaya varması. Haccın engellenmesi.
– 20 şubat 1807 ; ingiltere’nin rusya’nın yanında osmanlı savaşına iştiraki ve ingiliz filosunun İstanbul önlerine gelmesi.
– Mart – eylül 1807 ; ingiliz filosunun iskenderiye’ye saldırması ve mehmed ali tarafından mağlup edilmesi.
– 25 mayıs 1807 ; nizam-ı cedid’e karşı ayaklanma.
– 29 mayıs 1807 ; ııı. Selim’in tahttan indirilmesi ve nizam-ı cedid’in ilgası.
– 29 mayıs 1807 – 28 temmuz 1808 ; ıv. Mustafa devri. Siyasi istikrarsızlıklar ve darbeler.
– 1808 ; mustafa rakım’ın celi sülüs ve tuğra’ya yeni üslubunu getirişi.
– 28 temmuz 1808 ; alemdar mustafa paşa’nın müdahalesi, ıv. Mustafa’nın tahttan indirilmesi, ııı. Selim’in katli, ıı. Mahmud’un tahta çıkması.
– 28 temmuz 1808 – 16 kasım 1808 ; alemdar’ın kısa süren sadareti.
– 29 eylül 1808 ; sened-i ittifak : devletin ayanlarla uzlaşması.
– 15-16 kasım 1808 ; yeniçeri ayaklanması : alemdarın sonu.
– 5 ocak 1809 ; ingiltere ile süren savaşın sonu : kal’a-i sultaniyye antlaşması.
– 1810 ; ıı. Mahmud devrinde beşlik “cihadiyye”lerin basılması.
– 1810 ; İzmir jimnasium’unun kurulması; yesarizade mustafa izzet’in ta’lik’e son şeklini verişi.
– 1812 ; vehhabi ayaklanmasının mehmed ali paşa tarafından bastırılması.
– 1812 ; fransız postalarının ilk kuruluşu.
– 28 mayıs 1812 ; rus savaşı’nın sonu : bükreş antlaşması, sırbistan’a özerklik verilmesi.
– 1816 ; miloş obronoviç’in “başknez” olarak tanınması ve sırbistan’ın özerliğinin temini.
– 1817 ; hüseyin rıfkı tamani’nin ölümü.
– Şubat – mart 1821 ; eflak ve mora’da rum isyanlarının başlaması.
– 1823 ; avrupa ile ticaretin türk gemileriyle yapılmasına teşebbüs edilmesi.
– 1824 ; rum ayaklanmasını bastırmak üzere mısır kuvvetlerinin çağrılması.
– 1824 ; fatih külliyesi’ndeki darü’ş-şifa’nın yıkılması; sultan ıı. Mahmud’un talim-i sıbyan adı ile ferman yayınlaması; st. Pierre mektebinin kurulması.
– 1826 ; ihtisab müessesesinin düzenlenmesi.
– 1826 ; şinasi’nin doğumu; mustafa rakım’ın İstanbul’da vefatı; ermeni ustalara nakkaşlık hakkının verilmesi.
– 14 haziran 1826 ; yeniçeri ocağı’nın ortadan kaldırılması, asakir-i mansure-i Muhammediyye’nin kurulması.
– 7 ekim 1826 ; rusya ile akkerman antlaşması’nın akdi.
– 1827 ; osmanlılar’ın ingiliz yapısı ilk buharlı gemiye sahip olmaları.
– 1827 ; tıphane-i amire’nin kurulması; ilk “marş-ı sultani” bestesi (g. Donizetti, ıı. Mahmud’a).
– 1827 ; mukataa hazinesi’nin hazine-i amire’den ayrılması.
– 4 nisan 1827 ; ingiltere ile rusya arasında yunanistan’ın bağımsızlığına dair petersburg protokolü.
– Temmuz 1827 ; mısır kuvvetlerinin rum isyanını bastırmaları, atina’nın teslimi.
– 20 kasım 1827 ; navarin saldırısı : osmanlı-mısır donanmasının yakılması.
– 26 nisan 1828 ; rusya’nın savaş ilan etmesi.
– 1829 ; ziya paşa’nın doğumu; mahmud celaleddin’in İstanbul’da vefatı; şevki efendi’nin İstanbul’da doğuşu.
– 1829 ; deli teşkilatının kaldırılması.
– 14 eylül 1829 ; edirne barışı : yunanistan’ın bağımsızlığı.
– 1830 ; mühendishane-i bahri’nin heybeliada’daki kışlaya taşınması; ishak efendi’nin mühendishane başhocalığına getirilmesi; avrupa’ya talebe gönderilmeye başlanması.
– 1830 ; tiftik keçisinin güney afrika’da yetiştirilmeye başlanması.
– 1830 ; katolik ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması.
– 1830-1831 ; nüfus sayımları.
– 5 temmuz 1830 ; fransızlar’ın cezayir’e saldırmaları ve ele geçirmeleri.
– 1831 ; ilk saray konservatuarı (mızıka-i hümayun ve saray harem orkestrası).
– 1831 ; timarların kaldırılması (müessese sembolik olarak daha uzun süre devam etti).
– 1831-1834 ; ishak efendi’nin dört ciltilik mecmua-i ulum-ı riyaziye adlı eserinin basılması.
– 1 kasım 1831 ; ilk gazete takvim-i vekayi’nin neşri.
– 1832 ; tıphane-i amire’nin şehzadebaşı’ndan cerrahhane’nin bulunduğu binaya nakledilmesi.
– 1832 ; memuriyette, ilmiyye ve mülkiyyede rütbelerin yatayına eşitlenip derece ve elkabın (titulature) tesbiti.
– 1832 ; mısır valisi mehmed ali paşa’nın isyanı.
– 1832 ; İstanbul-izmit “posta yolu” nun yapımı.
– 1832 ; ingiliz postalarının kuruluşu.
– 29 ocak 1832 ; topkapı sarayı’na bitişik gülhane bahçesinde mevcut binalarda cerrahhane-i amire’nin açılması.
– 12 aralık 1832 ; mısır kuvvetlerinin konya’da osmanlı ordusunu yenmeleri.
– 1833 ; feshanenin kuruluşu.
– 2 şubat 1833 ; mısır kuvvetlerinin kütahya’ya kadar ilerlemeleri.
– 5 nisan 1833 ; rus kuvvetlerinin yardım amacı ile beykoz’a asker çıkartmaları ve rus filosunun İstanbul’a gelmesi.
– Mayıs 1833 ; mehmed ali’nin uzlaşmaya zorlanması : kütahya sözleşmesi.
– 8 temmuz 1833 ; mehmed ali paşaya karşı osmanlı-rus ittifakı : hünkar iskelesi antlaşması, boğazlar’ın diğer devletlere kapatılması.
– 18 eylül 1833 ; münchengraetz antlaşması.
– 1834 ; maçka kışlası’nda, mekteb-i harbiye’nin kurulması.
– 1834 ; mukataat hazinesi’nin isminin “mansure hazinesi” olarak değiştirilmesi.
– 1835 ; hazine-i amire ile darphanenin birleştirilmesi.
– 1835-1845 ; ilk halk konserleri [tanburi aleksan efendi (1815-1864) İstanbul süleymanpaşa hanı’ndaki kahvede].
– 1836 ; başhoca ishak efendi’nin ölümü.
– 1836 ; islimye çuka fabrikası’nın devlet tarafından işletilmeye başlanması.
– 11 mart 1836 ; umur-ı hariciye nezareti’nin kurulması (hatt-ı hümayun tarihi 23 zilkaade 1251).
– 26 kasım 1837 ; osmanlı yapımı “eser-i hayr” adlı buharlı geminin denize indirilmesi.
– 1838 ; maliye nezareti’nin kurulması ve hazine-i amire’nin darphaneden ayrılıp mansure hazinesi’yle birleştirilmesi.
– 1838 ; defterdarlığın maliye nazırlığı’na çevrilmesi.
– 24 mart 1838 ; meclis-i vala-yı ahkam-ı adliyyenin kurulması.
– 16 ağustos 1838 ; ingiliz tüccarına geniş imkanlar tanıyan balta limanı ticaret muahedesi’nin imzalanması. Bu muahede ile gümrük resmi oranının ihracatta %12, ithalatta %5 olarak tesbiti.
– 1839 ; “kaime-i mutebere-i nakdiyye”nin çıkarılması.
– 1839-1844 ; dr. Bernard’ın mekteb-i tıbbiye nazırlığı dönemi.
– 1839-1845 ; mekteb-i fenn-i nücum’un faaliyet dönemi.
– 24 haziran 1839 ; mehmed ali ile savaşın tekrar başlaması, osmanlı kuvvetlerinin nizip mağlubiyeti.
– 1 temmuz 1839 ; ıı. Mahmud’un vefatı üzerine abdülmecid’in tahta çıkması, osmanlı donanmasının mehmed ali’ye teslimi.
– 3 kasım 1839 ; tanzimat fermanı’nın ilanı.
– 3 mayıs 1840 ; ceza kanunname-i hümayunu’nun fransa’dan mülhem bir biçimde düzenlenmesi ve kabulü (14 temmuz 1851’de bu kanun, kanun-u cedid olarak tadilatla yeniden yürülüğe girer).
– 1840 ; gayri müslim tebaadan avrupa’ya talebe gönderilmeye başlanması.
– 1840 ; tanzimat’ın tatbik edildiği yerlerde temettü vergisi konulma kararı.
– 1840 ; bütün hazinelerin maliye hazinesi’ne katılması.
– 1840 ; posta nezareti’nin kurulması.
– 21 aralık 1840 ; namık kemal’in doğumu.
– 1841 ; lübnan olayları.
– 1841-1906 ; ahmed ali paşa’nın doğumu. (Ressam).
– 24 mayıs 1841 ; ingiltere’nin yardımıyla mısır meslesinin halli, mısır’ın veraset usulü ile mehmed ali paşa’ya bırakılması.
– 13 temmuz 1841 ; londra boğazlar mukavelenamesi.
– 1842 ; askeri baytar mektebi’nin açılması.
– 1842-1910 ; osman hamdi (ressam, eğitimci, müzeci, arkeolog).
– 1843 ; hereke fabrikası’nın kurulması.
– 1843 ; zeytinburnu demir fabrikası inşaatına başlanması.
– 1843 ; muhdes kara gümrüklerinin kaldırılması.
– 1843 ; feshane’ye çuka dokuma tezgahlarının ilavesi.
– 1 şubat 1844 ; tashih-i sikke.
– 1844 ; feshane’de buhar makinelerinin kullanılmaya başlanması.
– 1845 ; İzmir’de su kuvvetiyle çalışan kağıt fabrikasının kurulması.
– 1845 ; bahriye mektebi’nin heybeliada’daki binasına taşınması; kadı yetiştirmek için süleymaniye’de “muallimhane-i nüvvab” medresesinin kurulması; rüşdiyelerin darü’l-fünun’a öğrenci yetiştiren orta dereceli mektepler olarak kabul edilmesi.
– Ocak 1845 ; sultan abdülmecid’in meclis-i vala’yı ziyareti.
– 13 mart 1845 ; meclis-i muvakkat’ın (geçici maarif meclisi) çalışmalarına başlaması.
– 10 nisan 1845 ; polis (zabıta) teşkilatının kuruluşu (12 rebiülevvel 1261 tarihli nizamname).
– 1846 ; meclis-i maarif-i umumiye kurulması; mekatib-i umumiye nezareti’nin kurulması; başhoca seyyid ali paşa’nın ölümü.
– 1846 ; rus ticaret muahedesi.
– 16 şubat 1846 ; zabtiye müşiriyetinin kurulması.
– 1847 ; timarlı sipahi teşkilatı’nın ilgası.
– 1847 ; telgrafın beylerbeyi sarayı’nda denenmesi.
– 1847 ; dersaadet bankası’nın kuruluşu.
– 1847 ; İstanbul’da ilk piyano resitali (liszt abdülmecid’e donizetti’nin mecidiye marşı’nı çalıyor); yeşilköy’de bulunan ayamama çiftliğinin ziraat talimhanesi şekline getirilerek ilk pamuk ziaati uygulama eğitiminin burada verilmeye başlanması.
– 1 mart 1847 ; recaizade ekrem’in doğumu.
– 1848 ; avrupa’da liberal ihtilaller : polonya ve macaristan’da milliyetçi ayaklanmalar.
– 1848 ; protestan ermeni cemaatinin ve kilisesinin resmen tanınması.
– 1848 ; İstanbul’da ilk sanayi mektebi’nin kurulmasına teşebbüs edilmesi.
– 16 mart 1848 ; İstanbul’da darü’l-muallimin açılması.
– 18 kasım 1848 ; osmanlı yapımı ilk demir vapurun denize indirilmesi.
– 1849 ; veteriner öğretim faaliyetlerine başlanması; yesarizade mustafa izzet’in İstanbul’da vefatı.
– 1850 ; 1847’den geçerli sayılmak üzere gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında ithalatta %20, ihracatta %16 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı.
– 1850 ; ticaret kanunname-i hümayunu’nun kabulü.
– 1850 ; ilk faizsiz kaimenin çıkarılması.
– 1850 ; muallim naci’nin doğumu.
– 12 mart 1850 ; darü’l-maarif’in öğrenime başlaması.
– 1851 ; ceza kanunname-i hümayunu’nun kabulü.
– 1851 ; londra sergisi.
– 1851 ; akademik karakterde ilk ilmi dernek olan encümen-i daniş’in açılması.
– 18 temmuz 1851 ; encümen-i daniş’in kurulması.
– 1852 ; abdülhak hamid’in doğumu; İstanbul şark cemiyetinin (societe orientale de constantinople) kurulması.
– 1853 ; “mukaddes yerler” meselesi, rusya’nın tazyikleri ve kırım savaşı’nın patlaması.
– 1853 ; İstanbul’da ı. Abdülmecid tarafından dolmabahçe sarayı’nın inşa ettirilmesi.
– 1854 ; ilk dış istikraz : borçlanma devrinin ve alışkanlığının başlaması.
– 1854 ; meclis-i vala’nın “meclis-i ali-yi tanzimat” ve “meclis-i ahkam-ı adliye’ye” ayrılması.
– 1854 ; ihtisab teşkilatının lağvı.
– 12 mart 1854 ; rusya’ya karşı ingiltere ve fransa ile ittifak.
– 1855 ; piyanonun yüksek sosyeteye geçişi [leyla (saz) hanım’ın babası hekimbaşı ismail paşa’nın köşküne italya’dan getirtilen].
– 1855 ; gayri müslimlerden alınan “cizye”nin kaldırılması.
– 1855 ; paris sergisi.
– 16 ağustos 1855 ; İstanbul’da şehremanetinin kurulması (modern belediye idarelerinin başlangıcı).
– 9 eylül 1855 ; osmanlı imparatorluğu’nda telgrafın hizmete girmesi.
– 14 kasım 1855 ; et ve ekmek dışında hemen bütün maddelerden narhın kaldırılması.
– 1856 ; rusya’nın asya’da türk illeri istikametinde fetihlere başlamasının şartlarının oluşması.
– 1856 ; bank-ı osmani’nin kurulması.
– 1856 ; arap alfabesinin mors alfabesine uyarlanmasıyla telgrafların türkçe olarak çekilmeye başlanması.
– 1856 ; ıslahat fermanı.
– 1856-1860 ; köstence-çernevo’da demiryolu hattının yapımı.
– 1856-1866 ; İzmir-aydın demiryolu hattının yapımı.
– 15 şubat 1856 ; İstanbul tıp cemiyeti’nin (societe medicale de constantinople) kurulması.
– 18 şubat 1856 ; ıslahat fermanı’nın ilanı.
– 30 mart 1856 ; paris barış antlaşması.
– 30 mart 1856 ; rusya’nın bozguna uğraması.
– 30 mart 1856 ; karadeniz’in tarafsız ve silahsız bir hale getirilmesi.
– 22 mayıs 1856 ; İstanbul tıp cemiyeti’ne şahane ünvanının verilmesi ve cemiyetin adının, cemiyet-i tıbbiye-i şahane olarak değişmesi.
– 1857 ; orman mektebi açılması hususunda ilk teşebbüs.
– 1857 ; cidde olayları ve ingiliz kuvvetlerinin, müslim-gayri müslim çatışmalarına müdahalesi.
– 1857 ; gümrük resminin, eşyanın vardığı değil çıktığı yerde alınması usulünü getiren mahrec nizamnamesi’nin yayımlanması.
– 1857-1862 ; beyrut – şam şosesinin yapımı.
– 17 mart 1857 ; maarif-i umumiyye nezareti’nin kurulması.
– 6 kasım 1857 ; paris’te mekteb-i osmani adında bir osmanlı mektebinin açılması.
– 1858 ; ceza kanunname-i hümayunu’nun kabulü.
– 1858 ; kız rüşdiye mekteplerinin açılması.
– 1858 ; kaimelerin iptali için dış istikraz yapılması.
– 1858-1859 ; emlak, arazi ve temettü vergilerinin ayrılması.
– 6 haziran 1858 ; arazi kanunnamesi’nin kabulü.
– 8 haziran 1858 ; beyoğlu ve galata’da kurulacak altıncı daire-i belediyye’nin nizamname-yi umumisi (ilk örnek belediye).
– 1859 ; kaimelerin piyasadan toplanabilmesi için “iane-i umumiyye” toplanması.
– 1859 ; fransızca’dan yapılan ilk şiir tercümesi risalesi, şinasi’nin tercüme-i manzume’sinin neşri.
– 12 şubat 1859 ; mekteb-i mülkiyye’nin kuruluşu.
– 1860 ; ticaret mahkemelerinin kuruluşu.
– 1860 ; ilk basılı yerli tiyatro, şinasi’nin şair evlenmesi’nin tefrika edilmesi.
– 1860-1861 ; lübnan ve suriye olayları.
– 1860-1861 ; lübnan’ın imtiyazlı bir eyalet haline getirilmesi.
– 22 ekim 1860 ; tercüman-ı ahval gazetesinin yayına başlaması.
– 1861 ; abdülmecid’in vefatı ve abdülaziz’in tahta çıkması.
– 1861 ; cemiyet-i ilmiyye-i osmaniye’nin kuruluşu.
– 1861 ; usul-i muhakemat-ı ticaret nizamnamesi’nin kabulü.
– 1861-1866 ; rusçuk – varna demiryolu hattının yapımı.
– 9 haziran 1861 ; cebel-i lübnan mutasarrıflığı’nın hususi statüsünün tesbiti ve cebel-i lübnan nizamnamesi.
– 9 haziran 1861 ; david paşa’nın lübnan’a vali olarak atanması.
– 29 nisan 1861 ; fransız ve ingilizler’le kanlıca ticaret muahedelerinin yapılması. Bu muahede dış ticarette gümrük resmi oranının %8’e yükseltilmesi ve esnaflıkta inhisar sisteminin kaldırılması.
– 1862 ; tuna vilayetinin kuruluşu ve mithad paşa’nın vali olarak tayini.
– 1862 ; gümrük resimlerine esas teşkil eden mal fiyatlarında %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resmi alınmaya başlanması.
– 1862 ; kaimelerin piyasadan tamamıyla toplanması.
– 1862 ; altının değerinin 100 kuruş olarak tesbiti.
– 1862 ; roman türünde batıdan yapılan ilk tercüme, fenelon’dan tercüme-ı telemak’ın yusuf kamil paşa tarafından yayınlanması; cemiyet-ı tıbbiye-i osmaniye’nin kurulması.
– 1862 ; mahrec-i aklam’ın kurulması.
– 20 temmuz 1862 ; mekteb-i maarif-i adliye’nin, “mekteb-i aklam” adı altında yeni bir şekle sokulması.
– 8 ekim 1862 ; ıslah-ı sanayi komisyonu’nun teşkil edilmesi.
– 1863 ; abdülaziz’in mısır’a seyahati.
– 1863 ; mithad paşa tarafından niş’te ilk ıslahhane’nin (sonraki yıllarda sanayi mektebi) kuruluşu.
– 1863 ; İstanbul eczacılık cemiyeti’nin (societe de constantinople) kurulması; protestan robert koleji’nin açılması.
– 1863 ; menafi sandığı’nın kurulması.
– 1863 ; mektuplara pul yapıştırılmaya başlanması.
– 1863 ; ticaret-i bahriyye kanunnamesi’nin kabulü.
– 13 ocak 1863 ; darü’l-fünun’da, halka açık serbest konferans şeklinde derslere başlanması.
– 18 şubat 1863 ; sultanahmet sergisi’nin (sergi-i umumi) açılışı.
– 1864 ; iyonya adalarının (yedi ada cumhuriyeti’ni oluşturan adalar) ingiltere tarafından yunanistan’a verilmesi.
– 1864 ; karadan hindistan’ı avrupa’ya bağlayan telgraf hattının tamamlanması.
– 1864 ; ıslah-ı sanayi komisyonu’nun kuruluşu.
– 1864 ; nizamiye mahkemelerinin kuruluşu.
– 1864-1876 ; paris’e talebe gönderilmesi.
– 8 ekim 1864 ; vilayet nizamnamesi’nin kabulü.
– 1865 ; müstakil romen kilisesinin kurulması.
– 1865 ; İstanbul birinci şehir postası’nın kuruluşu.
– 1865 ; darü’l-fünun binasının inşasının tamamlanması ve maliye nezareti’ne tahsis edilmesi; mekteb-i tıbbiye’nin nazırlığına cemaleddin efendi’nin getirilmesi.
– Eylül 1865 ; mekteb-i osmani’nin lağvedilmesi.
– 1866 ; girit isyanları , yunanistan ile birleşme faaliyetleri.
– 1866 ; tezkire türünün son örneği olan hatimetü’l-eş’ar’ı yazan fatih’in ölümü; halid ziya’nın doğumu.
– 1866 ; mısır veraset usulünün değiştirilmesi.
– 1866 ; ahmed süreyya emin bey’in modelini hazırladığı seri ateşli topla osmanlılar’ın topçulukta hamle yapması.
– 1866 ; simkeşler şirketi’nin kuruluşu.
– 1866 ; dahilde sarfedilecek malların rayiç fiyatından %10 indirim yapıldıktan sonra gümrük resimlerinin tesbit edilmesi kararı.
– 1866-1867 ; avusturya’nın prusya karşısında mağlup olması ve macaristan ile eşit bir birlik kurması : avusturya-macaristan imparatorluğu.
– 1867 ; sırbistan’daki son osmanlı askeri temsiliyetinin ortadan kaldırılması, sırp kalelerinin tahliyesi.
– 1867 ; rüşdiyelere gayri müslim talebe alınmaya başlanması; beyrut amerikan üniversitesi’nin kurulması.
– 1867 ; mısır valisi ismail paşa’nın “hıdiv” olması.
– 1867 ; genç osmanlılar’ın avrupa’ya kaçmaya başlamaları.
– 1867 ; yabancılara mülk edinme hakkının verilmesi.
– 1867 ; bahriye nezareti’nin kuruluşu.
– 1867 ; saraçlar şirketi’nin kuruluşu.
– 1867 ; menafi sandığı’nın bütün vilayet ve sancak merkezlerine yayılması.
– 1867-1876 ; İzmir rıhtımı’nın inşası.
– 22 şubat 1867 ; eğitim sahasında fransız notasının verilmesi.
– 8 haziran 1867 ; mısır’a hıdivlik statüsünün verilmesi.
– 21 haziran 1867 ; sultan abdülaziz’in avrupa seyahati.
– 1868 ; ali paşa’nın girit isyanlarını teskin etmesi ve girit’e özerk bir statü verilmesi.
– 1868 ; galatasaray sultanisi’nin açılması.
– 1868 ; İstanbul emniyet sandığı’nın kurulması.
– 1868 ; demirciler ve dökümcüler şirketlerinin kuruluşu.
– 1868 ; yunan postasının kapatılması.
– 1868 ; feshane’nin modern bir dokuma fabrikası haline getirilmesi.
– 1868 ; darü’l-muallimin-i sıbyan’nın açılması; mekteb-i hiref ve sanayi’nin kurulması; sanayi mektebi’nin kurulması.
– 1 mart 1868 ; adliye nezareti’nin kurulması.
– 1 nisan 1868 ; şura-yı devlet’in teşekkülü ve divan-ı ahkam-ı adliyye’nin ayrı bir temyiz organı olarak ayrılması.
– 1 eylül 1868 ; mekteb-i sultani’nin açılması.
– 1869 ; süveyş kanalı’nın açılması.
– 1869 ; osmanlı ordusu’nun nizamiye, redif ve mustahfız diye üç bölüme ayrılması.
– 1869 ; mecelle-i ahkam-ı adliyye’nin ilk kitabının kabulü.
– 1869 ; mekteb-i harbiye dahilinde bir baytar sınıfının açılması.
– 8 nisan 1869 ; ikinci darü’l-fünun binasının inşasının tamamlanması ve darü’l-fünun-ı osmani’nin kurulması.
– 26 ağustos 1869 ; turuk nizamnamesi’nin kabulü.
– 2 eylül 1869 ; maarif-i umumiyye nizamnamesi ile ilk ve orta tedrisatın düzenlenmesi.
– Ekim 1869 ; darü’l-fünun-ı osmani’de talebe kaydına başlanması.
– 1870 ; müstakil bulgar kilisesinin kurulması ve bulgarlar’ın rum patrikhanesi’nin nüfuzundan çıkmaları.
– 1870 ; fransa’nın, almanya ve prusya savaşı’nda ağır mağlubiyet alması.
– 1870 ; karadeniz’in tekrar silahlandırılması ve rusya’nın paris antlaşması’nın hükümlerini tanımaması.
– 1870 ; darülfünunun açılması teşebbüsü.
– 1870-1927 ; kemaledin bey (mimar).
– 20 şubat 1870 ; darü’l-fünun-ı osmani’nin büyük bir merasimle açılması.
– 26 nisan 1870 ; darü’l-muallimat’ın açılması.
– 2 temmuz 1870 ; kavanin ve nizamat dershanesi’nin açılması.
– Ekim 1870 ; darü’l-fünun müdürü tahsin efendi’nin umuma açık konferanslar (ders-ı’am) tertip etmesi.
– 1871 ; sadrazam ali paşa’nın vefatı.
– 1871 ; saint-esprit okulunun kurulması.
– 1871 ; abdülaziz’in şahsi idaresinin artması, mahmud nedim paşa sadareti.
– 1871 ; dersaadet tahvilat borsası nizamnamesi’nin yayımlanması.
– 1871 ; posta ve telgraf nezaretlerinin birleştirilmesi ve ikinci posta nizamnamesi’nin neşri.
– 22 ocak 1871 ; idare-yi umumiyye-i vilayat nizamnamesi.
– 13 eylül 1871 ; şinasi’nin ölümü.
– 1872 ; emniyet sandığı’nın şubelerinin açılması.
– 1872 ; darü’l-maarif idadisinin kurulması; maadin mektebinin kurulması.
– 1873 ; meclis-i tetkikat-ı şer’iyye’nin kuruluşu.
– 1873 ; mehmed akif’in doğumu; türkçe ilk modern tıp lugatı olan lügat-ı tıbbiye’nin neşredilmesi; sava paşa’nın yeni bir darü’l-fünun kurmakla görevlendirilmesi; darü’l-fünun-ı osmani’nin kapanması.
– Haziran 1873 ; mekteb-i sultani’nin, gülhane bahçesi’ndeki saray’a bitişik binalara nakledilmesi.
– 1874 ; rusya’nın kışkırtmaları ve panislavist faaliyetlerin artması.
– 1874 ; hukuk mektebi, mülkiye mühendis mektebi ve edebiyat mektebi’nden oluşan darü’l-fünun-ı sultani’nin açılması; İstanbul darü’l-muallimi’nin açılması; ilk basılmış nota (notacı emin efendi, 1845-1907).
– 1874 ; kara gümrüklerinin lağvı.
– 1874 ; ıslah-ı sanayi komisyonu faaliyetinin durdurulması.
– 1874-1875 ; darü’l-fünun-ı sultani’nin eğitime başlaması; osmanlı imparatorluğu’nda sivil mühendislik eğitiminin başlaması.
– 1875 ; bosna-hersek isyanları.
– 1875 ; askeri rüşdiye mekteplerinin açılması; mora yenişehir idadisi’nin açılması.
– 1876 ; bulgar isyanları.
– 1876 ; karadağ’ın osmanlı devleti’ne savaş ilanı.
– 1876 ; abdülaziz’in tahttan indirilmesi, v. Murad’ın tahta çıkması, hal’i ve abdülhamid’in cülusu.
– 1876 ; meşrutiyet’in ilanı.
– 1876 ; İstanbul’da balkan krizini görüşmek üzere internasyonal bir konferansın toplanması : tersane konferansı.
– 1876 ; istikrazların mürettebat ödemelerinin durdurulması.
– 1876 ; mecelle-i ahkam-ı adliyye’nin son kitabının kabulü.
– 1876 ; edebi roman hüviyetinde ilk eser olan, namık kemal’in intibahı’nın neşri; İzmir ve manastır’da yaıtılı idadiler açılması.
– 23 mart 1876 ; ziya gökalp’in doğumu.
– 23 aralık 1876 ; ı. Meşrutiyet’in (kanun-ı esasi) ilanı.
– 1877 ; rusya’nın tecavüzü ve osmanlı-rus savaşı’nın başlaması: balkanlar’ın ve doğu anadolu’nun rus işgaline uğraması.
– 1877 ; mahrec-i aklam’ın mekteb-i mülkiye’nin idadi sınıflarıyla birleştirilmek suretiyle kaldırılması; mekteb-i tıbbiye’nin tekrar gülhane’ye nakledilmesi; fenn-i resim ve mimari mektebi’nin kurulması.
– 1877-1878 ; darü’l-fünun ve mekteb-i sultani’nin bir yıl eğitime ara vermesi.
– 19 mart 1877 ; ilk meclis-i meb’usan’ın içtimaı (o yılın 28 haziran’ına kadar çalışır).
– 25 eylül 1877 ; dersaadet belediye kanunu (meclis-i mebusan’da müzakere edilerek kabul edilir).
– 5 ekim 1877 ; vilayet belediye kanunu’nun kabulü.
– 13 aralık 1877 ; meclis-i meb’usan’ın süresiz tatili.
– 1878 ; ayastefanos ve berlin antlaşmaları imzalanması.
– 1878 ; sırbistan, karadağ ve romanya’nın müstakil birer devlet olmaları.
– 1878 ; bulgaristan prensliği’nin ortaya çıkması.
– 1878 ; ermeni meselesinin zuhuru.
– 1878 ; ali suavi’nin öldürülmesi.
– 1878 ; kıbrıs’ın ingiltere tarafından ele geçirilmesi.
– 1878 ; bosna ve hersek’in avusturya-macaristan’ın işgal ve idaresine terki.
– 1878 ; makedonya meselesinin ortaya çıkması.
– 13 şubat 1878 ; meclisin kapatılması.
– Ekim 1878 ; darü’l-fünun-ı sultani’nin tekrar eğitime başlaması.
– 1879 ; ıı. Abdülhamid devrinde basılan kaimelerin toplatılıp imha edilmesi.
– 1879 ; mehakim-ı nizamiye teşkilatı kanunu’nun kabulü.
– 1879 ; mekatib-i sıbyaniye dairesi’nin kurulması; maarif merkez teşkilatının yeniden düzenlenmesi.
– 1879 ; usul-ı muhakemat-ı cezaiyye kanunu’nun kabulü.
– 1880 ; vergi reformu.
– 1880 ; yafa-kudüs demiryolu hattının tamamlanması.
– 1880 ; ilk köy romanı, ahmed midhat’ın bahtiyarlık’ının neşri; darü’l-fünun-ı sultani turuk u maabir mektebi’nin ilk mezunlarını vermesi.
– 1880 ; usul-ı muhakemat-ı hukukiyye kanunu’nun kabulü.
– 13 mart 1880 ; İstanbul’da bir kız idadisinin açılması.
– 17 mayıs 1880 ; ziya paşa’nın ölümü.
– Ekim 1880 ; darü’l-fünun-ı sultani hukuk mektebi’nin ilk mezunlarını vermesi.
– 20 aralık 1880 ; darü’l-fünun-ı sultani’nin ilk mezunlarını vermesi; journal de la societe de pharmacie de contantinople’un yayınlanması; cemiyet-ı ilmiye’nin kurulması.
– 1881 ; mustafa kemal’in doğumu (atatürk).
– 1881 ; mısır’ın ingilizler tarafından işgali.
– 1881 ; düyun-ı umumiyye idaresinin kurulması.
– 1881 ; mühendishane’de mümtaz sınıf adı altında yeni bir sınıf teşkil edilmesi; darü’l-fünun-ı sultanı turuk u maabir mektebi’nin faaliyetlerinin son bulması; orman ve maadin mektepleri’nin birleştirilmesi.
– 1882 ; tunus’un fransızlar tarafından işgali.
– 1882 ; muharrem kararnamesi’nin neşri.
– 2 ocak 1882 ; sanayi-i nefise mektebi’nin kurulması ve osman hamdi bey’in müdür olması.
– 1883 ; osmanlı ordusunun prusya askeri heyeti tarafından ıslahına başlanması.
– 20 haziran 1884 ; mülkiye mühendis mektebi kurulması.
– 1 kasım 1884 ; mülkiye mühendis mektebi’nin mühendishane-ı berri-ı hümayun’un bir odasında eğitimine başlaması.
– 2 aralık 1884 ; yahya kemal’in doğumu.
– 1885 ; doğu rumeli’nin bulgaristan tarafından ilhakı.
– 1885 ; abdülhak hamid’in makber’inin neşri.
– 18 eylül 1885 ; doğu rumeli eyaleti valiliğinin bulgaristan prensine verilerek bu bölgedeki kontrolün zayıflaması.
– 1886 ; adana-mersin demiryolu hattının tamamlanması.
– 1886 ; maarif nezareti’ne bağlı olarak mekatib-i gayri müslime ve ecnebiye müfettişliği’nin kurulması.
– 1886-1887 ; darü’l-muallimin’in yatılı hale getirilmesi.
– 1887 ; yedikule havagazı fabrikası’nın kurulması.
– 1887 ; ahmed haşim’in doğumu; şevki efendi’nin İstanbul’da vefatı.
– 5 şubat 1887 ; beşir fuad’ın intiharı.
– 1888 ; haydarpaşa-İzmir-Ankara demiryolu imtiyazının almanlar’a verilmesi.
– 1888 ; beyrut’ta saint joseph katolik tıp mektebi’nin açılması; baytar sınıfının tekrar harbiye mektebi bünyesine alınması.
– 2 aralık 1888 ; namık kemal’in ölümü.
– 1889 ; ittihad-ı osmanı cemiyeti’nin (ittihat ve terakki) kurulması.
– 1889 ; idadi öğrenimine dayanan dört yıllık bir mülkiye baytar mektebi’nin kurulması.
– 27 mart 1889 ; yakup kadri’nin doğumu.
– 1890 ; bulgar makedonya ve anadolu’da ermeni ihtilal çetelerinin faaliyetlerini arttırmaları.
– 1891 ; mülkiye baytar mektebi’nin halkalı ziraat mektebi’ne yatılı olarak nakledilmesi.
– 1891 ; yol inşaatında bedenen çalışma mecburiyetinin paraya çevrilmesi.
– 1891 ; kadıköy – kurbağalıdere havagazı fabrikası’nın kurulması.
– 1891 ; hereke fabrikası’nın halı kısmının açılması.
– 3 kasım 1891 ; darü’l-muallim’in aliye şubesi açılması.
– 1892 ; haydarpaşa-izmit demiryolu hattının işletmeye açılması.
– 1892 ; orman ve maden mektebi’nin kapatılması; ıı. Abdülhamid tarafından yıldız’da porselen atölyelerinin kurulması.
– 1893-1896 ; İstanbul-selanik demiryolu hattının yapımı.
– 1894 ; halkalı ziraat ve baytar mektebi’nin ilk veteriner mezunlarını vermesi; immaculée conseption veya st marie okulunun kurulması; ilk basılmış musiki lugatı (hoca kazım bey’in musiki ıstılahatı).
– 1894 ; sasun’da ermeni olayları.
– 1894 ; selanik-manastır demiryolu hattının tamamlanması.
– 1895 ; İstanbul’da ermeni olayları, yabancı devletlerin ermeniler lehinde müdahaleleri.
– 1895 ; galata rıhtımı inşaatının tamamlanması.
– 1895 ; gayri müslim okullarına türkçe muallimi tayininin kararlaştırılması.
– 1895 ; baruthane-i amire’de dumansız barut imal edilmesi.
– 14 şubat 1895 ; sadrazam said paşa’nın beş fakülteden “darü’l-icaze” oluşan bir darü’l-fünun kurma teklifi.
– 1896 ; tevfik fikret’in servet-i fünun’un edebi sayfalarının idareciliğini yüklenmesiyle edebiyat-ı cedide devrinin başlaması.
– 1896 ; ermenilerin osmanlı bankası’nın İstanbul şubesine saldırmaları.
– 1896 ; girit isyanının alevlenmesi.
– 1896 ; eskişehir-konya demiryolu hattının tamamlanması.
– 1897 ; yunan kuvvetlerinin girit’e çıkması, yunan çetelerinin rumeli’deki osmanlı sınırlarına saldırmaları.
– 17 nisan 1897 ; osmanlı-yunan savaşı ve osmanlı zaferi.
– 1898 ; girit meselesinin devam etmesi; adaya muhtariyet verilmesi osmanlı kuvvetlerinin geri çekilmesi, yunan prensi yorgi’nin vali olarak kabul edilmesi.
– 1899 ; bağdat demiryolu imtiyazının almanlar’a verilmesi.
– 1899 ; arifiye-adapazarı demiryolu hattının açılması.
– 1900 ; hicaz demiryolunun inşasına girişilmesi.
– 1900 ; İstanbul rıhtımı inşaatının tamamlanması.
– 31 ağustos 1900 ; darü’l-fünun-ı şahane’nin kurulması.
– 1901 ; servet-i fünun dergisinin geçici olarak kapatılmasıyla edebiyat-ı cedide topluluğunun dağılması; lügat-ı tıbbiye’nin ikinci baskısının yapılması; vidinli tevfik paşa’nın ölümü.
– 1901 ; makedonya’da çete faaliyetlerinin artması, büyük devletlerin müdahaleleri.
– 1901-1908 ; hicaz demiryolu hattının yapımı.
– 1902 ; yemen isyanlarının tekrar başlaması.
– 1902 ; hereke fabrikası’na çuka ve şayak tezgahlarının eklenmesi.
– 23 kasım 1902 ; makedonya’da bulgar ihtilal cemiyeti’nin faaliyeti.
– 23 kasım 1902 ; cum’a-ı bala ayaklanması.
– 23 kasım 1902 ; makedonya’ya özel ıslahat planı hazırlanması.
– 8 aralık 1902 ; hüseyin hilmi paşa’nın geniş yetkilerle “umumi müfettiş” olarak makedonya’ya tayini.
– 1903 ; idadilerin altı yıla çıkarılması.
– 2-3 ağustos 1903 ; ilinden (aya ilya yortusu günü) isyanı.
– 2-3 ağustos 1903 ; bulgar-osmanlı savaşı tehlikesinin doğması.
– 31 ağustos 1903 ; şam mekteb-i tıbbiyesi’nin kurulması.
– 3 eylül 1903 ; mürzsteg programı : makedonya’ya muhtariyet verilmesi.
– 1904 ; haydarpaşa rıhtımı’nın tamamlanarak işletmeye açılması.
– 1905 ; hereke fabrikası’nda fes imalatına başlanması.
– 21 temmuz 1905 ; ermeniler’in ıı. Abdülhamid’e bombalı saldırı tertiplemeleri.
– 1906 ; akabe olayları ve akabe krizi.
– 1908 ; beykoz deri fabrikası’nın harbiye nezareti’ne bağlanması.
– 1908 ; osmanlı eczacı ittihat cemiyeti’nin kurulması; osmanlı cemiyet-i ilmiye-i baytariyesi’nin açılması; osmanlı mühendis ve mimar cemiyeti’nin kurulması.
– 23 temmuz 1908 ; ıı. Meşrutiyet’in ilanı.
– 5 ekim 1908 ; avusturya- macaristan’ın bosna-hersek’i ilhak ettiğini ilan etmesi.
– 6 ekim 1908 ; girit rumları’nın adayı yunanistan’a bağladıklarını ilan etmeleri.
– 17 aralık 1908 ; ıı. Meşrutiyet dönemi ilk meclis-i meb’usanının toplanması.
– 1909 ; adana’da ermeniler’in ayaklanmaları.
– 1909 ; gayri müslimlere “bedel” yerine askerlik hizmeti konulması.
– 1909-1910 ; osmanlı mühendis ve mimar mecmuası’nın çıkması.
– 27 şubat 1909 ; usul-i muhasebe-ı umumiyye kanunu’nun kabul edilmesi.
– 13 nisan 1909 ; 31 mart olayı.
– 19 nisan 1909 ; hareket ordusu’nun yeşilköy’e varması, İstanbul’daki kargaşayason vererek düzeni sağlaması.
– 27 nisan 1909 ; ıı. Abdülhamid’in tahttan indirilmesi, v. Mehmed reşad’ın tahta çıkarılması.
– 21 ağustos 1909 ; darü’l-fünun-ı şahane’nin vezneciler’deki zeynep hanım konağına taşınması.
– 17 aralık 1909 ; meclisin açılması.
– 1910 ; arnavutlar’ın ayaklanmaları.
– 1910 ; dahili gümrüklerin tamamen kaldırılması.
– 1910 ; vilayet merkezlerindeki bir kısım idadilerin “lise”ye dönüştürülmeye başlanması; ilk çalgı metodu (ali salahi bey, kendikendine ud öğrenme usulü, matbaa-ı amire).
– 1911 ; sultan reşad’ın arnavutlar’ı teskin için rumeli seyahatine çıkartılması.
– 1911 ; italya’nın trablusgarp ve bingazi’ye saldırması ve işgali.
– 1911 ; gayri müslim cemaatlerin birleşerek mektepleri konusunda yeni bir düzenleme istemeleri; 78 devirli ilk plaklar (tanburi cemil, orfeon record).
– 1911-1912 ; osmanlı italyan savaşı.
– 1912 ; yeşilköy hava uçuş okulu’nun açılışı.
– 1912-1913 ; balkan devletlerinin osmanlı-italyan savaşı’ndan istifade etmek istemeleri : balkan savaşı.
– 18 ocak 1912 ; meclis-i meb’usan’ın feshi.
– 25 mart 1912 ; türk ocaklarının kurulması.
– 18 nisan 1912 ; ıı. Dönem meclis-i meb’usan’ın toplanması.
– 18 nisan 1912 ; italyanlar’ın rodos, oniki ada ve Çanakkale boğazı’na tecavüzleri.
– 5 ağustos 1912 ; ıı. Dönem meclis-i meb’usan’ın feshi.
– 22 temmuz 1912 ; gazi ahmed muhtar paşa hükümeti : büyük kabine.
– Eylül – ekim 1912 ; ı. Balkan savaşı.
– 15 ekim 1912 ; trablus ve bingazi’nin italya’ya terki : ouchy antlaşması, rodos ve oniki ada’nın italya elinde kalması.
– 29 ekim 1912 ; kamil paşa’nın sadareti.
– 29 kasım 1912 ; arnavutluk’un istiklalini ilan etmesi.
– 1913 ; liselerin mevcut idadilerin yerini alması.
– 23 ocak 1913 ; babıali baskını : mahmud şevket paşa’nın sadareti.
– 13 mart 1913 ; muvakkat idare-i umumiyye-i vilayet kanunu (kanun meclisten geçmeden yürürlüğe girer).
– 30 mayıs 1913 ; ı. Balkan savaşı’nın sona ermesi.
– 11 haziran 1913 ; sadrazam mahmud şevket paşa’nın öldürülmesi, said halim paşa’nın sadareti.
– 29 haziran 1913 ; balkan devletleri arasında savaş : osmanlı mirasının paylaşılmasının kanlı kavgası.
– 21 temmuz 1913 ; edirne’nin geri alınması.
– 29 ağustos 1913 ; osmanlı-bulgar barışı : İstanbul antlaşması.
– 14 kasım 1913 ; osmanlı-yunan barışı : atina antlaşması.
– 14 aralık 1913 ; osmanlı ordusunun almanya tarafından ıslahı.
– 1914 ; ecnebi postalarının hepsinin kapatılması.
– 1914 ; dış ticarette gümrük resmi oranının %15’e çıkarılması.
– 1914 ; ıslah-ı medaris nizamnamesi.
– 8 şubat 1914 ; anadolu’da ermeni talepleri doğrultusunda ıslahatı öngören osmanlı-rus antlaşması (“muamele”).
– 14 mayıs 1914 ; ııı. Dönem meslis-i meb’usan.
– 28 haziran 1914 ; avusturya-macaristan veliahdının saraybosna’da öldürülmesi.
– 28 temmuz 1914 ; avusturya macaristan’ın sırbistan’a savaş ilanı.
– 1 ağustos 1914 ; almanya’nın rusya’ya savaş ilanı.
– 2 ağustos 1914 ; meclis-i meb’usan’ın süresiz tatili (ıv. Ve son dönem meclis 12 ocak 1920’de toplanacak ve 2 nisan 1920’de İstanbul’un işgali üzerine dağıtılarak mebuslar sürgüne yollanacak).
– 2 ağustos 1914 ; osmanlı devleti ile almanya arasında ittifak antlaşmasının imzalanması.
– 4 ağustos 1914 ; almanya’nın fransa’ya, ingiltere’nin almanya’ya savaş ilanı : ı. Cihan savaşı’nın başlaması.
– 10 ağustos 1914 ; alman savaş gemilerinin (yavuz ve midilli) boğazlardan geçmelerine izin verilmesi.
– 9 eylül 1914 ; 1 ekim tarihinden geçerli olmak üzere kapitülasyonların kaldırılması.
– 12 eylül 1914 ; inas darü’l-fünun’unun kurulması.
– 29 eylül 1914 ; islah-ı medaris nizamnamesi’nin yayınlanması.
– 29 ekim 1914 ; karadeniz’e açılan osmanlı filosunun rus limanlarını topa tutması.
– Kasım – aralık 1914 ; enver paşa kumandasındaki osmanlı kuvvetlerinin sarıkamış felaketi.
– 3 kasım 1914 ; rusya’nın osmanlı devleti’ne savaş ilanı.
– 5 kasım 1914 ; ingiltere ve fransa’nın osmanlı devleti’ne savaş ilanı.
– 11 kasım 1914 ; osmanlı devleti’nin itilaf devletleri’ne savaş ilanı.
– 14 kasım 1914 ; cihad-ı ekber ilanı.
– 14 kasım 1914 ; inas sanayi-ı nefise mektebi’nin açılması.
– 18 kasım 1914 ; mısır’ın ingiltere himayesinde bir “krallık” haline getirilmesi, osmanlı devleti’nin hukukuna son verilmesi.
– 1915 ; evrak-ı nakdiyye çıkarılması.
– 1915 ; gümrük resmi oranının %30’a yükseltilmesi.
– 1915 ; mekteb-i tıbbiye’nin darü’l-fünun’a bağlanarak bugünkü İstanbul üniversitesi tıp fakültesi’ne dönüşmesi.
– Ocak – şubat 1915 ; cemal paşa kumandasındaki osmanlı kuvvetlerinin mısır seferi : kanal hezimeti.
– Ocak – 18 mart 1915 ; müttefiklerin Çanakkale boğazı’nı geçmeye çalışması : Çanakkale savaşları.
– 27 mayıs 1915 ; doğu anadolu’da ruslar’la işbirliği yapan ermeni nüfusun iç bölgelere taşınması : tehcir.
– 1916 ; hicaz ve mekke’nin kaybı.
– 1916 ; izmit dokuma fabrikası’nın kapanması.
– 1916 ; tevhid-i meskukat kanunu.
– 1916 ; dar’ül-hilafeti’l-aliyye medreseleri üstünde medresetü’l-mütehassısın adı altında bir ihtisas medresesi kurulması; ilk musiki cemiyeti (darü’t-talim-i musiki).
– 1917 ; yıldırım orduları grubu’nun kurulması.
– 1917 ; ırak ve suriye cephelerinin çöküşü.
– 1917 ; rusya’da bolşevik ihtilalinin çıkması ve çarlığın sonu.
– 1917 ; c

Leave a Reply