Süleyman paşa

Süleyman paşa (1838)-İstanbul (..1892) Harbiye´yi bitirince (1859) yenipazar (bosna), hersek ve işkodra´da subaylık etti. İstanbul´da çeşitli görevlerde bulundu. Girit isyanının bastırılmasındaki (1867) başarılarından ötürü rütbesi kaymakamlığa (yarbay) yükseltilerek harbiye´ye münşeat müdürü tayin edildi. Mirlivalığa (tuğgeneral) yükseldi (1872), askeri okullar nazırı oldu (1873), askeri okul programlarında önemli yenilikler yaptı, abdülaziz´in tahttan indirilmesini sağladı. Iı. Abdülhamit devrinde müşirlikle (mareşal) bosna-hersek kumandanı tayin edilerek İstanbul´dan uzaklaştırıldı (1876). Karadağ isyanını bastırdı, harb ilan eden rusları yenerek şıpka kahramanı oldu, plevne savaşına, tuna ve balkan orduları başkumandanı olarak katıldı, savaş sonunda ıı. Abdülhamit tarafından mahkemeye verilerek mahkum ettirildi, sürüldüğü bağdat´ta 14 sene daha yaşayarak öldü, bağdat´ta gömüldü : islamlıktan önceki türk devletleri tarihinin okul kitaplarında yer almasını, okutulmasını sağlayan süleyman paşa, tanzimat devrinin ilk büyük türkçülerindendir. Tarih anlayışını dil alanında da uyguladı, dilimizin osmanlı dili değil, milletimizin adıyla türk dili olduğu tezini savundu : başlıca eserleri: mebaniül-inşa (edebi bilgiler kitabı, 2 cilt, 1874), tarih-i alem (ilk baskısı 1874, üç kere basıldı), ilm-i sarf-ı türki (2. B. 1876), Vb. : Süleyman paşa üzerine geniş bilgi şu monografide bulunur: hüseyin namık orkun, büyük türkçü süleyman paşa, hayatı ve eserleri (1952).

Leave a Reply